สมุนไพรไทย ข้อมูลและความรู้ พืชพื้นบ้านต่างๆ ภูมิปัญญาไทย


สมุนไพร คือ วัตถุดิบจากธรรมชาติที่ใช้รักษาโรคหรือบำรุงร่างกาย ข้อมูลและความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรไทยพืชใกล้ตัว สรรพคุณและโทษ กรมการแพทย์แผนไทย พร้อมคำแนะนำในการใช้ กระทรวงวิทยาศาสตร์ได้บรรจุการพัฒนาสมุนไพรอยู่ในแผยพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ด้วย

สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสมุนไพร สมุนไพรพื้นบ้าน

สมุนไพร หมายถึง เภสัชวัตถุที่ใช้นำมาทำยารักษาโรค หรือ บำรุงร่างกาย ซึ่งได้จากธรรมชาติ คือ พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ จากนั้นนำวัตถุดิบต่างๆมาแปรรูปให้อยู่ในรูปแบบต่างๆ เช่น ของเหลว ของแข็ง กึ่งของเหลวของแข็ง และ รูปแบบไอน้ำหรือรมควัน เป็นต้น

รูปแบบของสมุนไพร

การนำพืช สัตว์ หรือ แร่ธาตุ มาใช้เพื่อเป็นสมุนไพร ในการรักษาโรค นั้นวัตถุดิบต่างๆจะถูกแปรรูปให้อยู่ในรูปแบบต่างๆ 4 ลักษณะ คือ ของเหลว ของแข็ง กึ่งของแข็งของเหลว และ รูปแบบอบไอน้ำหรือรมควัน รายละเอียดของรูปแบบต่างๆของสมุนไพร มีดังนี้

  • รูปแบบของเหลว ลักษณะของการต้มกับน้ำ หรือ คั้นเอาน้ำจากวัตถุดิบ รวมถึงนำมาดองกับสุราเป็นยาดอง เป็นต้น
  • รูปแบบของแข็ง ลักษณะนำวัตถุดิบมาตากแห้ง หรือ ใช้ส่วนที่มีความแข็ง นำส่วนผสมต่างๆมาบดเป็นผงและผสมกับน้ำผึ้งและปั้นเป็นก้อน เรียก ยาลูกกลอน ใช้รับประทานเป็นเม็ด
  • รูปแบบกึ่งแข็งกึ่งเหลว ลักษณะยาฟอก โดยนำพืชมาตำให้แหลก ให้มีความชื้น และ พอกที่ร่างกาย
  • รูปแบบอบหรือรมคสัน ลักษณะการใช้การต้มหรือเผาสมุนไพร และใช้ไอน้ำหรือควันจากพืชนั้นๆมาใช้ในการรักษาโรค

หลักการใช้สมุนไพร

สำหรับการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคหรือบำรุงร่างกาย ต้องใช้อย่างถูกต้องและอย่างเหมาะสม ทั้งคุณภาพของวัตถุดิบ ลักษณะการใช้งาน และ ปริมาณของพืชที่ใช้ในการรักษาโรค สามารถสรุปหลักการใช้สมุนไพรเพื่อประโยชน์สูงสุด มีดังนี้

  • หากเกิดอาการแพ้ หรือ ร่างกายผิดปรกติจากการใช้สมุนไพรให้หยุดการใช้งานทันที
  • ห้ามใช้ในปริมาณที่มากหรือใช้ติดต่อกันนานเกินไป
  • สำหรับอาการของโรคบางโรคไม่ควรใช้สมุนไพรในการรักษา เช่น มีไข้สูงผิดปรกติ มีอาการซึม ไม่รู้สึกตัว มีอาการปวดอย่างรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด ตกเลือด เป็นต้น ลักษณะอาการต่างๆเหล่านี้ควรนำส่งแพทย์เพื่อรับการรักษา
  • ไม่ควรใช้สมุนไพรรักษาโรคที่ไม่ทราบสาเหตุของการเกิดโรค

ข้อมูลของพืชต่างๆที่สามารถใช้ในการรักษาโรค รวบรวมข้อมูล เช่น ข้อมูลทั่วไป ลักษณะของพืช คุณค่าทางโภชนาการ สรรพคุณและโทษของพืชนั้นๆ โดบรายละเอียด มีดังนี้

กัญชา สรรพคุณของกัญชา สมุนไพร น้ำมันกัญชากัญชา ตะขบ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของตะขบตะขบ
ลูกใต้ใบ สมุนไพร สรรพคุณของลูกใต้ใบ สมุนไพรรสขมลูกใต้ใบ หญ้าหวาน สตีเวีย สมุนไพร สมุนไพรให้ความหวานหญ้าหวาน
คะน้าเม็กซิกัน ผักไชยา สมุนไพร ต้นผงชูรสผักไชยา ต้นไม้ประจำร10 ต้นรวงผึ้ง ต้นไม้มงคล ไม้หอมต้นรวงผึ้ง
คาเคา โกโก้ สรรพคุณของโกโก้ สมุนไพรคาเคา โกฐเชียง สรรพคุณของตังกุย ตังกุย สมุนไพรตังกุย
เก๋ากี้ สมุนไพร โกจิเบอร์รี่ สรรพคุณของโกจิเบอร์รี่เก๋ากี้ โกจิเบอร์รี่ ต้นมะยม มะยม สรรพคุณของมะยม สมุนไพรมะยม
ตะลิงปลิง ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของตะลิงปลิงตะลิงปลิง ถั่วเขียว สมุนไพร สรรพคุณถั่วเขียว ประโยชน์ของถั่วเขียวถั่วเขียว
หญ้าปักกิ่ง สมุนไพร หญ้าเทวดา สรรพคุณหญ้าเทวดาหญ้าปักกิ่ง สมอพิเภก สมุนไพรตรีผลา สมุนไพรไทย สรรพคุณของสมอพิเภกสมอพิเภก
ตรีผลา สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของตรีผลาตรีผลา ยางนา น้ำมันยางนา สมุนไพร สรรพคุณของยางนายางนา
อะโวคาโด ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของอะโวคาโดอะโวคาโด ทองพันชั่ง สมุนไพร พืชท้องถิ่น สรรพคุณของทองพันชั่งทองพันชั่ง
ลูกสมอไทย สมอไทย ราชาสมุนไพร สมุนไพรไทยสมอไทย ท้าวยายม่อม แป้งท้าวยายม่อม สมุนไพร สรรพคุณของท้าวยายม่อมท้าวยายม่อม
แมงลัก เมล็ดแมงลัก ใบแมงลัก สมุนไพรแมงลัก ต้นนุ่น ต้นงิ้ว สมุนไพร สรรพคุณของนุ่นต้นนุ่น ต้นงิ้ว
มะกอก สรรพคุณของมะกอก น้ำมันมะกอก โทษของมะกอกมะกอก มะขามป้อม มะขามอินเดีย สมุนไพร ผลไม้วิตามินซีสูงมะขามป้อม
กระวาน ใบกระวาน สมุนไพร สมุนไพรไทยกระวาน ชุมเห็ดเทศ ต้นชุมเห็ดเทศ สรรพคุณของชุมเห็ดเทศ สมุนไพรชุมเห็ดเทศ
ต้นกระเจีียว ดอกกระเจียว สรรพคุณของกระเจียว ประโยชน์ของกระเจียวกระเจียว มะดัน ต้นมะดัน สรรพคุณของมะดัน ประโยชน์ของมะดันมะดัน
ต้นกระจับ กระจับ สรรพคุณของกระจับ สมุนไพรกระจับ ต้นกาแฟ กาแฟ สรรพคุณของกาแฟ ประโยชน์ของกาแฟกาแฟ
ย่านาง ใบย่านาง สมุนไพร สรรพคุณใบย่านางย่านาง โหระพา ต้นโหระพา ใบโหระพา สรรพคุณของโหระพาโหระพา
ผักชี ผักสวนครัว สมุนไพร สรรพคุณของผักชีผักชี แห้ว ต้นแห้ว สรรพคุณของแห้ว สมุนไพรแห้ว
ต้นพลูคาว พลูคาว สรรพคุณของพลูคาว ประโยชน์ของพลูคาวพลูคาว บอน ต้นบอน สรรพคุณของบอน สมุนไพรบอน
เผือก ต้นเผือก ประโยชน์ของเผือก สรรพคุณของเผือกเผือก ชะคราม ใบชะคราม สรรพคุณของชะคราม ประโยชน์ของชะครามชะคราม
จำปูน ต้นจำปูน ดอกจำปูน สมุนไพรจำปูน ชะมดต้น สมุนไพร ฝ้ายผี สมุนไพรไทยชะมดต้น
ทุเรียน ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของทุเรียนทุเรียน หมามุ่ย หมามุ้ย สมุนไพร เพิ่มสมรรถภาพทางเพศหมามุ้ย
ขัดมอน หญ้าขัด สมุนไพร สมุนไพรไทยหญ้าขัด หม่อน มัลเบอรรี่ สมุนไพร ใบหม่อนหม่อน
อบเชย สมุนไพร สมุนไพรในครัว ต้นอบเชยอบเชย กระถิน สรรพคุณของกระถิน ประโยชน์ของกระถิน สมุนไพรกระถิน
กระทือ สมุนไพร ประโยชน์ของกระทือ สรรพคุณของกระทือกระทือ ตะไคร้ สมุนไพร พืชสมุนไพร สมุนไพรไทยตะไคร้
หอมหัวใหญ่ สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสมุนไพรหอมหัวใหญ่ งาดำ สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสมุนไพรงาดำ
มะเฟือง ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของมะเฟือง มะเฟือง ดอกชมจันทร์ สมุนไพร สมนุไพรไทย พืชสมุนไพรชมจันทร์
ต้นมะลิ ดอกมะลิ สมุนไพร สรรพคุณของมะลิมะลิ มะละกอ สมุนไพร สมุนไพรไทย ผลไม้มะละกอ
กระเจี๊ยบเขียว สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสมนุไพรกระเจี๊ยบเขียว
ไมยราบ สมุนไพร พืชพื้นบ้าน สรรพคุณของไมยราบ
 ไมยราบ
สรรพคุณของมะพร้าว สมุนไพร สมุนไพรไทย ต้นมะพร้าว มะพร้าว อินทนิน สมุนไพร ไม้ยืนต้น สรรพคุณของอินทนิน อินทนิล
ดาวเรือง ดอกไม้ สมุนไพร สมุนไพรไทยดาวเรือง ส้มโอ ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของส้มโอ ส้มโอ
หญ้าคา สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของหญ้าคา หญ้าคา กระชาย สมุนไพร สมุนไพรไทย ต้นกระชายกระชาย
ตำลึง สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวตำลึง ชะอม สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวชะอม
ชะพลู สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชล้มลุกชะพลู กระเฉด สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวผักกระเฉด
ขมิ้น สมุนไพร สมุนไพรไทยขมิ้น กระเทียม สมุนไพร สรรพคุณของกระเทียม สมุนไพรไทยกระเทียม
มะเขือยาว ผัดสวนครัว สมุนไพร สรรพคุณของมะเขือยาว มะเขือยาว พริกไทย สรรพคุณของพริกไทย สมุนไพร สมุนไพรไทย พริกไทย
รางจืด สมุนไพร สมุนไพรไทย ไม้ยืนต้นรางจืด ลูกยอ สรรพคุณของลูกยอ สมุนไพร สมุนไพรไทย ลูกยอ
ผักชีฝรั่ง สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของผักชีฝรั่งผักชีฝรั่ง ซ่อนกลิ่น สมุนไพร สรรพคุณของซ่อนกลิ่น ประโยชน์ของซ่อนกลิ่นซ่อนกลิ่น
บัวบก สมุนไพร สรรพคุณของบัวบก ประโยชน์ของบัวบกบัวบก ผักแพว มินต์เวียดนาม สมุนไพร สรรพคุณของผักแพวผักแพรว
กระท้อน สมุนไพร ผลไม้ สรรพคุณของกระท้อนกระท้อน ถั่วเหลือง สมุนไพร พืชตระกลูถั่ว ประโยชน์ของถั่วเหลืองถั่วเหลือง
พริก สมุนไพร สรรพคุณของพริก ประโยชน์ของพริกพริก ต้นชิงชัน ชิงชัน สมุนไพร ประโยชน์ของชิงชันต้นชิงชัน
โด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพร เพิ่มสมรรถภาพทางเพศ สรรพคุณของโด่ไม่รุ้ล้มว่านโด่ไม่รู้ล้ม ถั่วเขียว สมุนไพร สรรพคุณถั่วเขียว ประโยชน์ของถั่วเขียวถั่วเขียว
ขี้ไก่ย่าน สมุนไพร สรรพคุณขี้ไก่ย่าน ประโยชน์ขี้ไก่ย่านขี้ไก่ย่าน อ้อย สมุนไพร สรรพคุณของอ้อย ประโยชน์ของอ้อยอ้อย
หอมแดง สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของหอมแดงหอมแดง ข่า สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของข่าข่า
ถั่วแดง ถั่วแดงหลวง ประโยชน์ของถั่วแดง สมุนไพรถั่วแดง ฟักเขียว สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของฟักเขียวฟักเขียว
มะเขือพวง สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของมะเขือพวงมะเขือพวง กวาวเครือขาว สมุนไพร สรรพคุณของกวาวเครือ ประโยชน์ของกวาวเครือกวาวเครือขาว
มะเขือเทศ สมุนไพร สรรพคุณของมะเขือเทศ ประโยชน์ของมะเขือเทศมะเขือเทศ ขนุน สมุนไพร ผลไม้ สรรพคุณของขนุนขนุน
กุยช่าย สมุนไพร ผักสวนครัว ประโยชน์ของกุยช่ายกุยช่าย ยี่หร่า สมุนไพร สรรพคุณยี่หร่า ประโยชน์ของยี่หร่ายี่หร่า
แครอท สมุนไพร สรรพคุณของแครอท ประโยชน์ของแครอทแครอท จำปา สมุนไพร สรรพคุณของจำปา ประโยชน์ของจำปาจำปา
ข่อย สมุนไพร สรรพคุณของข่อย ประโยชน์ของข่อยข่อย บัวหลวง สมุนไพร ต้นบัว ประโยชน์ของบัวหลวงบัวหลวง
ผักคะน้า สมุนไพร ผักสวนครัว ประโยชน์ของผักคะน้าคะน้า เห็ดหอม สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของเห็ดหอมเห็ดหอม
โหราเดือยไก่ สมุนไพร สรรพคุณของโหราเดือยไก่ ประโยชน์ของโหราเดือยไก่โหราเดือยไก่ เดือย ลูกเดือย สมุนไพร ประโยชน์ของเดือยลูกเดือย
มะนาว สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของมะนาวมะนาว มังคุด ผลไม้ สมุนไพร ประโยชน์ของมังคุดมังคุด
ทองนพคุณ ขี้เหล็กอเมริกัน สุวรรณพฤกษ์ สมุนไพรขี้เหล็กอเมริกัน ทับทิม ผลไม้ สมุนไพร ประโยชน์ของทับทิมทับทิม
สะระแหน่ มินต์ สมุนไพร พืชสวนครัวสะระแหน่ กล้วยน้ำว้า กล้วย สมุนไพร ประโยชน์ของกล้วยกล้วยน้ำว้า
ฝรั่ง สมุนไพร ผลไม้ ประโยชน์ของฝรั่งฝรั่ง ใบเตย สมุนไพร ใบเตย สรรพคุณของเตย เตย
พวงชมพู สมุนไพร สรรพคุณของพวงชมพู ประโยชน์ของพวงชมพูพวงชมพู คำฝอย ดอกคำฝอย สมุนไพร สรรพคุณของดอกคำฝอยดอกคำฝอย
แคนา แคป่า สมุนไพร สรรพคุณของแคนาแคนา มะระ สมุนไพร พืชรสขม ประโยชน์ของมะระมะระ
อัญชัน สมุนไพร ดอกอัญชัน ประโยชน์ของอัญชันอัญชัน มะรุม สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของมะรุมมะรุม
ฟักทอง สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของฟักทองฟักทอง เสาวรส สมุนไพร ผลไม้ ประโยชน์ของเสาวรสเสาวรส
โสน สะโหน สมุนไพร ดอกโสนโสน แตงกวา สมุนไพร พืชสวนครัว ประโยชน์ของแตงกวาแตงกวา
สับปะรด ผลไม้ สมุนไพร สรรพคุณของสับปะรด สับปะรด กระเจี๊ยบ สมุนไพร สรรพคุณของกระเจี๊ยบ ประโยชน์ของกระเจี๊ยบกระเจี๊ยบ
บุก สมุนไพร สรรพคุณของบุก ประโยชน์ของบุกบุก ฟ้าทลายโจร สมุนไพร สมุนไพรไทย ประโยชน์ของฟ้าทะลายโจรฟ้าทะลายโจร
ผักขวง สะเดาดิน สมุนไพร สรรพคุณของสะเดาดินผักขวง ผักบุ้ง สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของผักบุ้งผักบุ้ง
เก๊กฮวย สมุนไพร สรรพคุณของเก๊กฮวย ประโยชน์ขอเก๊กฮวยเก๊กฮวย มะกรูด ใบมะกรูด สมุนไพร สรรพคุณของมะกรูดมะกรูด
กานพลู สมุนไพร เครื่องเทศ สรพคุณของกานพลูกานพลู ปีบ กาสะลอง สมุนไพร สรรพคุณของปีบปีบ
ถั่งเช่า สมุนไพร สมุนไพรเพิ่มสมรรถาพทางเพศ ทำให้หำแข็งนานถั่งเช่า ผักโขม สมุนไพร ผักสวนครัว สรรพคุณของผักโขม ผักโขม
บอระเพ็ด สมุนไพร สรรพคุณของบอระเพ็ด ประโยชน์ของบอระเพ็ดบอระเพ็ด ปอผี สมุนไพร ผักกระเดียง สรรพคุณของปอผีปอผี
ว่านชักมดลูก สมุนไพร สรรพคุณของว่านชักมดลูก ประโยชน์ของว่านชักมดลูกว่านชักมดลูก ส้มแขก สมุนไพร สรรพคุณของส้มแขก ประโยชน์ของส้มแขกส้มแขก
ว่านมหาหงส์ สมุนไพร สรรพคุณของว่านมหาหงส์ ประโยชน์ของว่านมหาหงส์ว่านมหาหงส์ สะแกแสง สมุนไพร สรรพคุณของสะแกแสง ประโยชน์ของสะแกแสงสะแกแสง
เงาะ สมุนไพร ผลไม้ สรรพคุณของเงาะเงาะ ขิง สมุนไพร สรรพคุณของขิง ประโยชน์ของขิงขิง
ว่านหางจระเข้ สมุนไพร สรรพคุณของว่านหางจระเข้ ประโยชน์ของว่านหางจระเข้ว่านหางจระเข้ ขี้เหล็กเทศ สมุนไพร ต้นขี้เหล็ก สมุนไพรบำรุงหัวใจขี้เหล็กเทศ
ดีปลี สมุนไพร สรรพคุณของดีปลี ประโยชน์ของดีปลีดีปลี กระดังงา สมุนไพร สรพคุณของกระดังงา ประโยชน์ของกระดังงากระดังงา
ฟักข้าว สมุนไพร สรรพคุณของฟักข้าว ประโยชน์ของฟักข้าวฟักข้าว มะขาม สมุนไพร สรรพคุณของมะขาม ประโยชน์ของมะขามมะขาม
สะเดา ผักสะเดา สมุนไพร สรรพคุณของสะเดาสะเดา กระเพรา สสมุนไพร ผักสวนครัว ประโยชน์ของกระเพรากระเพรา
ชะมวง สมุนไพร สรรพคุณของชะมวง ประโยชน์ของชะมวงชะมวง จันทร์กระพ้อ จันกระพ้อ สรรพคุณของจันกระพ้อ สมุนไพรจันกระพ้อ
ต้นเข็ม ต้นเข็มแดง ดอกเข็ม สรรพคุณของต้นเข็มเข็มแดง แก้วมังกร สมุนไพร สรรพคุณของแก้วมังกร โทษของแก้วมังกรแก้วมังกร
กัญชง ต้นกัญชง สมุนไพร สรรพคุณของกัญชงกัญชง ผักสมุนไพร ขึ้นฉ่าย คื่นฉ่าย สมุนไพรคื่นฉ่าย
รากสามสิบ ต้นรากสามสิบ สรรพคุณของรากสามสิบ ประโยชน์ของรากสามสิบรากสามสิบ มะตูม ต้นมะตูม สรรพคุณของมะตูม ประโยชน์ของมะตูมมะตูม


ความหมายของสมุนไพร

สมุนไพร หมายถึง เภสัชวัตถุที่ใช้นำมาทำยารักษาโรค หรือ บำรุงร่างกาย ซึ่งได้จากธรรมชาติ คือ พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ จากนั้นนำวัตถุดิบต่างๆมาแปรรูปให้อยู่ในรูปแบบต่างๆ เช่น ของเหลว ของแข็ง กึ่งของเหลวของแข็ง และ รูปแบบไอน้ำหรือรมควัน เป็นต้น

โดยสรุป สมุนไพร หมายถึง ยารักษาโรคและบำรุงร่างกาย ที่ได้จาก พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ ซึ่งการใช้ประโยชน์มีหลายรูปแบบ รวมถึงนำมาเป็นส่วนประกอบของอาหารด้วย การใช้สมุนไพรเพื่อรักษาโรคโดยตรงนั้นต้องทำด้วยผู้เชียวชาญที่มีความรู้ทางการแพทย์ เนื่องจากการใช้สมุนไพรต้องใช้อย่างถูกต้องและในปริมาณที่เหมาะสม

ประเภทของสมุนไพร

สำหรับการกำหนดประเภทของสมุนไพรไทย นั้น เราใช้การแบ่งประเภทของสมุนไพรได้หลายลักษณะ ซึ่งการจำแนกของประเภทสามารถจำแนกจากลักษณะของภูมิประเทศและช่วงเวลา ลักษณะคุณสมบัติของพืชที่ใช้รักษาโรค ลักษณะของวัตถุดิบที่ใช้ในการทำยา และ รสชาติของสมุนไพร โดยรายละเอียด มีดังนี้

ประเภทของสมุนไพรแบ่งตามช่วงเวลาและภูมิประเทศ

การแบ่งสมุนไพรด้วยศาสตร์การแพทย์ตามช่วงสมัย แบ่งได้ 2 ประเภท คือ สมุนไพรแผนโบราณ และ สมุนไพรแผนปัจจุบัน โดยรายละเอียด มีรายดังนี้

  • สมุนไพรแผนโบราณ คือ วัตถุดิบที่ใช้ในการรักษาโรคด้วยสมุนไพร ตามตำราโบราณที่ถ่ายทอดจากบรรพบุรุษในอดีตสู่ปัจจุบัน ผ่านทางตำราการแพทย์แผนโบราณ และ ภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น สามารถแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ สมุนไพรไทยแผนโบราณ และ สมุนไพรจีนแผนโบราณ
  • สมุนไพรแผนปัจจุบัน คือ การรักษาโรคจากการสกัดสารที่มีประโยชน์จากพืช สัตว์ หรือ แร่ธาตุ และแปรรูปให้อยู่ในรูปแบบยาสมัยใหม่ เช่น ยาเม็ดรับประทาน ยาทา เป็นต้น

ประเภทของสมุนไพรแบ่งตามลักษณะของวัตถุดิบ

สำหรับวัตถุดิบในการนำมาทำสมุนไพรเพื่อรักษาโรค เราสามารถแบ่งได้จากแหล่งของวัตถุดิบ คือ พืช สัตว์ และ แร่ธาตุ โดยรายละเอียด มีดังนี้

  • พืชสมุนไพร คือ พืชต่างๆที่ใช้ในการทำยา โดยพืชเป็นวัตถุดิบส่วนใหญ่ที่ใช้ในการทำสมุนไพร โดยใช้ส่วนต่างๆของพืชมาทำยารักษาโรค เช่น แกนไม้ ราก ใบ ผล เมล็ด เป็นต้น การแปรรูปพืชเพื่อนำมาใช้เป็นสมุนไพร จะอยู่ในลักษณะต่างๆ เช่น ตากแห้ง สับให้มีขนาดเล็กลง บดให้เป็นผง และ สะกัดน้ำมันหอมระเหย เป็นต้น
  • สัตว์สมุนไพร คือ การใช้ส่วนประกอบบางอย่างของสัวต์เพื่อนำมาใช้รักษาโรค เช่น เปลือกหอย เขาควาย เนื้อตุ๊กแก ดีงู หูฉลาม รังนกนางแอ่น รังผึ้ง น้ำผึ้ง เป็นต้น
  • แร่ธาตุสมุนไพร คือ การใช้แร่ธาตุจากธรณีเพื่อใช้รักษาโรค เช่น สารส้ม พิมเสน เกลือ เป็นต้น

ประเภทสมุนไพรแบ่งตามรสชาติ

สมุนไพรที่มีสรรพคุณเป็นยาส่วนใหญ่จะมีรสขม แต่พืชต่างๆที่ใช้ในการรักษาโรคมีรสชาติต่างๆหลากหลาย และ รสชาติของพืชสามารถบ่งบอกคุณสมบัติในการรักษาโรคได้ด้วย รายละเอียด ดังนี้

  • พืชรสฝาด มีสรรพคุณด้านการรักษาแผล ช่วยสมานแผล ช่วยห้ามเลือด เป็นต้น
  • พืชรสหวาน ช่วยบำรุงร่างกาย เพิ่มกำลังวังชา ทำให้กระชุ่มกระชวย เป็นต้น
  • พืชมีฤทธ์เมา ช่วยในการขับของเสียออกจากร่างกาย แก้พิษ เป็นต้น
  • พืชรสขม ช่วยเจริญอาหาร กระตุ้นต่อมน้ำลาย แก้กระหายน้ำ และ บำรุงเลือด เป็นต้น
  • พืชรสเผ็ดร้อน ช่วยบำรุงธาตุขัน ช่วยขับลม บำรุงระบบทางเดินอาหาร เป็นต้น
  • พืชรสมัน ช่วยแก้อาการปวดเมื่อย บำรุงเส้นเอ็น แก้ปวดเข่าปวดข้อ เป็นต้น
  • พืชรสหอมเย็น ช่วยบำรุงหัวใจ แก้อ่อนเพลีย แก้ไข้ แก้ร้อนใน แก้กระหายน้ำ เป็นต้น
  • พืชรสเค็ม ช่วยรักษาโรคผิวหนัง แก้ลมพิษ เป็นต้น
  • พืชรสเปรี้ยว ช่วยแก้ไอ ขัเสมหะ บำรุงเลือด เป็นต้น

ประเภทของสมุนไพรแบ่งตามความสามารถในการรักษาโรค

สมุนไพรแบ่งตามคุณสมบัติในการรักษาโรค ซึ่งการแบ่งชนิดของโรคแบ่งตามอวัยวะและระบบร่างกายที่เกิดโรค เพื่อให้ง่ายต่อการจัดหมวดหมู่ของสมุนไพร มีรายละเอียด ดังนี้

สมุนไพรขับเลือด สมุนไพรขับประจำเลือด สมุนไพรปรับฮอร์โมนเพศหญิง สมุนไพรสตรี สมุนไพรช่วยขับประจำเดือน สมุนไพรช่วยผ่อนคลาย สมุนไพรแก้นอนไม่หลับ สมุนไพรทำให้หลับ สมุนไพร สมุนไพรช่วยแก้นอนไม่หลับ
สมุนไพรลดน้ำหนัก สมุนไพรลดความอ้วน สมุนไพรช่วยสลายไขมัน สมุนไพร สมุนไพรลดความอ้วน สมุนไพรหลังคลอด สมุนไพรสำหรับสตรีหลังคลอด สมุนไพรขับน้ำคาวปลา สมุนไพร สมุนไพรสำหรับสตรีหลังคลอด
สมุนไพรลดไข้ สมุนไพรแก้ไข้ สมุนไพรแก้หวัด สมุนไพรรักษาหวัด สมุนไพรช่วยลดไข้ สมุนไพรรักษาหลอดลมอักเสบ สมุนไพรขยายหลอดลม สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรรักษาหลอดลมอักเสบ
สมุนไพรบำรุงความงาม สมุนไพรสำหรับความงาม สมุนไพรเพื่อความงาม สมุนไพรสำหรับสตรี สมุนไพรสำหรับความงาม สมุนไพรรักษาหืดหอบ สมุนไพรแก้หืดหอบ สมุนไพรรักษาหืดหอบ สมุนไพร สมุนไพรรักษาหืดหอบ
สมุนไพรลดความดัน สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรรักษาความดัน สมุนไพรช่วยลดความดัน สมุนไพรรักษาแผล สมุนไพรสมานแผล สมุนไพรห้ามเลือด สมุนไพรรักษาแผลพุพอง สมุนไพรรักษาแผล
สมุนไพรบำรุงสายตา สมุนไพรดูแลดวงตา สมุนไพร สมุนนไพรไทย สมุนไพรบำรุงสายตา สมุนไพรบำรุงเลือด สมุนไพรดูแลเลือด สมุนไพรกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงเลือด

สมุนไพรเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรท่านชาย สมุนไพรเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ

สมุนไพรบำรุงผิว สมุนไพรดูแลผิว สมุนไพรความงาม สมุนไพรสำหรับสตรี สมุนไพรบำรุงผิวพรรณ
สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรแก้ท้องอืด สมุนไพรช่วยขับลม สมุนไพรแก้ท้องอืดและขับลม สมุนไพรดูแลช่องปาก สมุนไพรดูแลเหงือก สมุนไพรดูแลฟัน สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงเหงือกและฟัน
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพรแก้ท้องร่วง สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพรบำรุงหลอดเลือด สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงหัวใจ
สมุนไพรแก้ไอ สมุนไพรขับเสมหะ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรแก้ไอ สมุนไพรบำรุงสมอง สมุนไพรบำรุงความจำ สมุนไพรบำรุงระบบประสาท สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงระบบประสาทและสมอง
สุมนไพรบำรุงเส้นผม สมุนไพรบำรุงหนังศรีษะ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงเส้นผม สมุนไพรลดไขมัน สมุนไพรลดคอเลสเตอรัล สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรลดไขมันในเส้นเลือด
สมุนไพรกระตุ้นการปัสสาวะ สมุนไพรช่วยปัสสาวะ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรช่วยขับปัสสาวะ สมุนไพรช่วยเจริญอาหาร สมุนไพรกระตุ้นการกินอาหาร สมุนไพร สมุนไพรแก้เบื่ออาหาร สมุนไพรช่วยเจริญอาหาร
สมุนไพรลดไขมัน สมุนไพรลดคอเลสเตอรัล สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรลดคอเลสเตอรัล สมุนไพรรักษาสิว สมุนไพรบำรุงใบหน้า สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรรักษาสิว
สมุนไพรขับพิษ สมุนไพรช่วยขับสารพิษ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรช่วยล้างสารพิษ สมุนไพรช่วยถ่ายพยาธิ สมุนไพรขับพยาธิ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรช่วยถ่ายพยาธิ
สมุนไพรต้านมะเร็ง สมุนไพรรักษามะเร็ง สมุนไพรป้องกันมะเร็ง สมุนไพร สมุนไพรป้องกันมะเร็ง สมุนไพรบำรุงทางเดินอาหาร สมุนไพรรักษาโรคทางเดินอาหาร สมุนไพร สมุนไพรไทยสมุนไพรบำรุงระบบทางเดินอาหาร
สมุนไพรเป็นยาระบาย สมุนไพรช่วยขับถ่าย สมุนไพรไทย สมุนไพร สมุนไพรยาระบาย สมุนไพรแก้ปวด สมุนไพรแก้เมื่อย สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรช่วยแก้ปวดและแก้เมื่อย
สมุนไพรบำรุงกระดูก สมุนไพรบำรุงข้อเข่า สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรบำรุงข้อและกระดูก สมุนไพรแก้ไอ สมุนไพรขับเสมหะ สมุนไพร สมุนไพรไทย สมุนไพรขับเสมหะ

การนำสมุนไพรมาใช้เพื่อรักษาโรค

กล่าวถึงการเตรียมวัตถุดิบต่างๆให้อยู่ในรูปแบบที่พร้อมในการใช้เป็นยารักษาโรค ซึ่งสามารถนำมาทำให้เป็น ยาชง ยาดอง ยาลูกกลอน ยาพอก และ ยาน้ำ รายละเอียด ดังนี้

  • ยาชง นำส่วนต่างๆของพืชมาตากแห้งและบดเป็นผง ใช้ชงผสมน้ำร้อนเพื่อดื่ม
  • ยาดอง นำส่วนต่างๆของพืชแช่ดองในเหล่า เพ่ือให้สรรพคุณทางยาอยู่ในเหล้า เมื่อดื่มแล้วสามารถบรรเทาอาการของโรคได้
  • ยาลูกกลอน นำพืชมาตากแห้งและบดเป็นผงผสมกับน้ำผึ้ง ปั้นเป็นก้อนกลมๆ ใช้รับประทาน เพื่อรักษาโรค
  • ยาน้ำ นำพืชสดๆมาคั้นเอาน้ำ ใช้รับประทานเพื่อรักษาโรค
  • ยาพอก นำพืชสดๆมาตำให้ชื้นและพอกที่ผิว ส่วนมากใช้รักษาแผลหรือโรคผิวหนัง

การเก็บรักษาสมุนไพร

พืชต่างๆมีอายุการใช้งาน และ คุณสมบัติในการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคหากเก็บรักษาไม่ถูกต้อง อาจทำให้คุณสมบัติทางยาลดลงหรือหายไป แนวทางการเก็บรักษาสมุนไพรให้สรรพคุณทางยา สมบูรณ์ที่สุด มีดังนี้

  • ภาชนะในการจัดเก็บ ต้องสามารถป้องกันความชื้น เนื่องจากความชื่น ทำให้สมุนไพรเสียได้ง่าย
  • การป้องกันแมลงและโรค สถานที่ต้องปราศจากการโจมตีของแมลง และไม่เป็นแหล่งเพาะเชื้อ
  • พื้นที่จัดเก็บ ต้องเป็นที่อากาศปลอดโปรง ไม่โดนแสงแดดจัด ไม่มีความชื้นมาก เป็นต้น

ปัญหาของสมุนไพรไทย

ประเทศไทยมีการใช้สมุนไพรเพื่อการรักษามานาน บรรพบุรุษได้สั่งสมองค์ความรู้ด้านนี้มาอย่างต่อเนื่อง โดยกระทรวงสาธารณสุขได้มีการออกประกาศ กระทรวงฯ คุ้มครองตําราการแพทย์แผนไทยของชาติ 198 ตํารา และ ตํารับยาแผนไทยของชาติ 30,000 ตํารับ ตํารายาสมุนไพรที่สําคัญ เช่น “แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์” ซึ่งเป็นตําราที่ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดําริให้รวบรวมไว้กว่า 1,200 ตํารับ และ ยังมีตํารายาวัดโพธิ์ที่รวบรวมจากจารึก ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นต้น ซึ่งจากเอกสารและจารึกเหล่านี้เป็นสิ่งยืนยันได้เป็นอย่างดีว่า ประเทศไทยมีการรักษาโรคด้วยยาสมุนไพรมานาน แต่เมื่อยาเคมีจากต่างชาติเริ่มเข้ามามีบทบาทในวิถีชีวิตคนไทย ทําให้ความนิยมใช้ยาสมุนไพรลดน้อยลง

ประเทศไทยขาดโอกาสทางการแข่งขันในตลาดยารักษาโรค ทั้งที่ประเทศไทยมีวัตถุดิบ คือ สมุนไพรที่มีคุณภาพ มีสารสําคัญที่จะสกัดออกมา แปรรูปเป็นยาสมุนไพรที่มีมูลค่าสูง ซึ่งปัญหาสำคัญ คือ การขาดความรู้ และ เทคโนโลยีสมุนไพรขั้นสูง ซึ่งทําให้ไม่สามารถสร้างนวัตกรรมยาสมุนไพรได้ ตั้งแต่ต้นน้ำ คือ การคุมการปลูกพืชสมุนไพรให้ได้คุณภาพ ตัวยาสม่ำเสมอ การขาดเทคโนโลยีการสกัดและการผลิตที่ทันสมัยเพื่อรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้ได้ตามมาตรฐานสากล อันจะทําให้สามารถส่งไปจําหน่ายได้ทั่วโลก

บทสรุป

สมุนไพรต่างๆที่ใช้ในการรักษาโรค มีหลายชนิดที่ได้รับการยอมรับว่าสามารถรักษาโรคได้ และ ยังมีอีกหลายชนิดที่ยังไม่มีผลการวิจัยที่น่าเชื่อถือว่าสามารถรักษาโรคได้ การใช้สมุนไพรในการรักษาโรค จึงควรอยู่ในคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และ ควรแยกแยะว่าลักษณะอาการป่วยแบบใดควรพบแพทย์แผนปัจจุบัน เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาอย่างถูกวิธี


ขายถุงกระสอบ ถุงกระสอบ ถุงสายรุ้ง ขายถุงสายรุ้ง
ขายถุงกระสอบ ย้ายหอ ย้ายบ้าน ถุงกระสอบใส่ของ ราคาโรงงาน
ติดต่อ ทรัพย์ทวี Line Id : nongnlove