ต้นมะลิ สุมนไพรกลิ่นหอม ดอกไม้ประจำวันแม่ พืชท้องถิ่น ลักษณะของต้นมะลิ เป็นอย่างไร สรรพคุณของมะลิ ช่วยสมานแผล บำรุงหัวใจ แก้อักเสบ สำหรับโทษของมะลิ มีอะไรบ้าง

ต้นมะลิ ดอกมะลิ สมุนไพร สรรพคุณของมะลิ

ต้นมะลิ ( Arabian jasmine) ชื่อวิทยาศาสตร์ของมะลิ คือ Jasminum sambac (L.) Aiton ชื่อเรียกอื่นๆของต้มมะลิ เช่น มะลิขี้ไก่ มะลิหลวง มะลิป้อม มะลิซ้อน มะลิมะลิลา เตียมูน ข้าวแตก บักหลี่ฮวย เซียวหน่ำเคี้ยง หม้อลี่ฮวา เป็นต้น ชื่อเหล่านี้ก็คือ ต้นมะลิ แต่แตกต่างกันออกไปตามท้องถิ่น ถิ่นกำเนิดของต้นมะลิอยู่ในประเทศอินเดีย

มะลิในประเทศไทย

สำหรับต้นมะลิในประเทศไทย เป็นพืชที่อยู่คู่สังคมมาช้านาน ดอกมะลิ นำมาใช้ประโยชน์หลากหลายทั้งในวัฒรธรรม ประเพณี และ ในอาหาร ดอกมะลิ เป็นพืชเศรษฐกิจ นิยมนำมาร้อยพวงมาลัยบุชาพระ พวงมาลัยแสดงถึงความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ นอกจากนี้ ต้นมะลิยังเป็น ไม้มงคล คนไทยโบราณยังเชื่ออีกว่า บ้านใดปลูกต้นมะลิไว้ประจำบ้าน จะทำให้คนในบ้านมีความบริสุทธิ์

ลักษณะของต้นมะลิ

ต้นมะลิ เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สามารถขยายพันธุ์ได้โดย การปักชำ และ การตอนกิ่ง ต้นมะลิชอบดินร่วนซุย ชอบแสงแดดจัด ลักษณะของต้นมะลิ มีดังนี้

  • ลำต้นมะลิ ลักษณะกลม แตกกิ่งก้านสาขามากมาย ความสูงประมาณ 1 ถึง 2 เมตร
  • ใบมะลิ ลักษณะใบเป็นใบประกอบ ออกเรียกสลับกันตามกิ่งก้าน ใบสีเขียว ลักษณะเหมือนขนนก รูปไข่รี ปลายใบแหลม โคนใบมนสอบ ขอบใบเรียบ ใบเป็นมัน
  • ดอกมะลิ ลักษณะดอกออกเป็นกระจุก ในหนึ่งกระจุกมีหลายดอก ดอกตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกมะลิมีสีขาว กลิ่นหอม
  • ผลมะลิ ผลเป็นผลสด

สรรพคุณของมะลิ

ต้นมะลิ เราสามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรได้อย่างไรบ้าง ซึ่งสามารถใช้ได้ทุกส่วน เช่น ดอกมะลิ ใบมะลิ และ รากของต้นมะลิ โดยรายละเอียด ดังนี้

  • รากมะลิ สรรพคุณแก้ร้อนใน ขับประจำเดือน แก้เสียดท้อง รักษาหลอดลมอักเสบ แก้ปวดเคล็ดขัดยอก
  • ใบมะลิ สรรพคุณแก้ไข้ รักษาแผลฟกชำ แก้ปวดท้อง แก้แน่นท้อง รักษาอาการท้องเสีย รักษาแผลเรื้อรัง บำรุงสายตา ช่วยขับถ่าย โรคผิวหนัง
  • ดอกมะลิ สรรพคุณช่วยผ่อนคลาย ลดความเครียด แก้ปวดหัว แก้หืดหอบ บำรุงหัวใจ

โทษของมะลิ

สำหรับการใช้ประโยชน์จากต้นมะลิ ด้านการบำรุงร่างกายและรักษาโรค มีข้อควรระวังการใช้ประโยชน์จากมะลิ ดังนี้

  • รากของมะลิ มีความเป็นพิษ หากกินรากมะลิ อาจทำให้สลบได้
  • น้ำมันหอมระเหยจากดอกมะลิ ใช้ทาภายนอกเท่านั้น ห้ามรับประทาน หรือ ใส่ในอาหาร หรือ ขนม เป็นอันตรายต่อสตรีมีครรภ์
  • ดอกมะลิ ไม่ควรนำมารับประทาน เพราะ อาจส่งผลต่อระบบประสาทและสมองได้
  • ดอกมะลิ มีฤทธิ์เป็นยาหอมเย็น หากใช้ในปริมาณที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้จุกเสียดแน่นท้องได้
  • การดื่มน้ำลอยดอกมะลิ อาจมีสารตกค้าง ควรล้างทำความสะอาด หรือใช้ดอกมะลิจากแหล่งที่เชื่อว่าสะอาด

สมอพิเภก ( Belleric Myrobalan ) สมุนไพร หนึงในสมุนไพรตรีผลา ลักษณะของต้นสมอพิเภก เป็นอย่างไร สรรพคุณของสมอพิเภก เช่น เป็นยาระบาย บำรุงร่างกาย แก้เจ็บคอ โทษของสมอพิเภก มีอะไรบ้าง

สมอพิเภก สมุนไพรตรีผลา สมุนไพรไทย สรรพคุณของสมอพิเภก

ต้นสมอพิเภก ( Beleric Myrobalan ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของสมอพิเภก คือ Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb. สำหรับชื่อเรียกอื่นๆของ สมอพิเภก เช่น ลัน , สะคู้ , ซิบะดู่ , แหน , แหนต้น , แหนขาว , สมอแหน เป็นต้น ต้นสมอพิเภก เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ พบในป่า บริเวณริมน้ำและแหล่งน้ำต่างๆในป่า ไม้นิยมนำมาทำเป็นเครื่องใช้แปรรูปจากไม้ ส่วน ผล และ เปลือก นำมาทำสมุนไพร รักษาโรค

ลักษณะของต้นสมอพิเภก

ต้นสมอพิเภก สามารถพบเห็นกระจายทั่วไปตามป่า ป่าผลัดใบ ป่าเบญจพรรณ และ ป่าดิบแล้ง เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ จะผลัดใบในช่วยเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคมของทุกปี ต้นสมอพิเภกสามารถขยายพันธุ์ โดยวิธีการเพาะเมล็ด การปักชำ และ การตอนกิ่ง  ลักษณะของต้นสมอพิเภก มีรายละเอียด ดังนี้

  • ลำต้นสมอพิเภก ลักษณะลำต้นตั้งตรง เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ความสูงประมาณ 30 เมตร ลำต้นกลม เปลือกลำต้นสีเทาอมน้ำตาล เปลือกค่อนข้างเรียบ เปลือกด้านในของลำต้นสีเหลือง กิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขน
  • ใบสมอพิเภก ลักษณะเป็นใบเดี่ยว ใบทรงรีปลายใบแหลม ลักษณะใบผายกว้าง ขอบใบเรียบ ท้องใบมีสีจาง ใบสีเขียวเข้ม
  • ดอกสมอพิเภก ลักษณะดอกออกเป็นช่อ ดอกสมอพิเภก ขนาดเล็ก สีขาวอมเหลือง
  • ผลสมอพิเภก หรือ ลูกสมอพิเภก ลักษณะกลมรี มีขนทัั่งผล ผลสีน้ำตาล ภายในผลมีเมล็ด มีผลละหนึ่งเมล็ด ลักษณะเมล็ดแข็ง ผลอ่อนสมอพิเภกมีรสเปรี้ยว ผลแก่มีรสเปรี้ยวหวานและฝาด

สรรพคุณของสมอพิเภก

สำหรับการใช้ประโยชน์ของสมอพิเภก ด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สมารถใช้ประโยชน์จาก ผลอ่อน ผลแก่ ดอก ใบ เปลือก แก่น ราก และ เมล็ด สรรพคุณของสมอพิเภก มีดังนี้

  • ผลแห้งสมอพิเภก สรรพคุณบำรุงร่างกาย แก้ไอ แก้เจ็บคอ
  • ผลแก่สมอพิเภก สรรพคุณบำรุงร่างกาย ช่วยเจริญอาหาร ช่วยย่อยอาหาร ช่วยแก้ไข้ ขัเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ รักษาโรคตา แก้ท้องร่วง ช่วยขับลม รักษาริดสีดวงทวาร
  • ผลอ่อนสมอพิเภก สรรพคุณช่วยแก้ไข้ ช่วยขับเสมหะ ช่วยขับลม เป็นยาระบาย รักษาแผล
  • รากสมอพิเภก สรรพคุณลดความร้อนในร่างกาย ช่วยแก้โลหิตเป็นพิษ
  • ดอกสมอพิเภก สรรพคุณรักษาโรคตา แก้ตาแฉะ
  • เมล็ดสมอพิเภก สรรพคุณแก้ปวดท้อง
  • เปลือกลำต้นสมอพิเภก สรรพคุณช่วยขับปัสสาวะ
  • แก่นไม้สมอพิเภก สรรพคุณรักษาริดสีดวงทวาร
  • ใบสมอพิเภก สรรพคุณรักษาแผลสด

โทษของสมอพิเภก

สำหรับโทษของสมอพิเภก มีการศีกษาสมอพิเภก ด้านพิษวิทยา พบว่า มีการทดลองสมอพิเภกกับ หนู โดยไม่พบอาการเป็นพิษ และการฉีดเข้าใต้ผิวหนังของหนู แต่เมื่อมีการเพิ่มปริมาณพบว่า ทำให้หนูตาย ดังนั้น การใช้สมอพิเภก ต้องใช้ในปริมาณที่เหมาะสม

ขายถุงกระสอบ ถุงกระสอบ ถุงสายรุ้ง ขายถุงสายรุ้ง
โรคและการรักษาโรค

โรคฉี่หนู แล็คโตสไปโรซิส โรคติดเชื้อ โรคระบบประสาท
โรคฉี่หนู หรือ โรคเลปโตสไปโรซิส

ท้องร่วง ท้องเสีย ขี้แตก โรคติดเชื้อ
ท้องร่วงจากเชื้ออีโคไล (E. coli)
ไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ โรคไตอักเสบ
โรคไตอักเสบ
โรคไตรั่ว โรคไต ไตอักเสบเนโฟรติก ภาวะไตรั่ว
โรคไตรั่ว หรือ ไตอักเสบเนโฟรติก
โรคไตวายเฉียบพลัน โรคไต ภาวะไตวาย โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเฉียบพลัน
โรคไตวายเรื้อรัง โรคไต ไตบายเรื้อรัง โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเรื้อรัง
โรคไต ภาวะถุงน้ำในไต โรคถุงน้ำในไต โรคไม่ติดต่อ
โรคถุงน้ำในไต
โรคนิ่วในไต ภาวะไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ
โรคนิ่วในไต
โรคต่างๆ

โรคสมอง โรคเกี่ยวกับระบบความจำ โรคเกี่ยวกับสมอง สมองผิดปรกติ
โรคสมอง

โรคในช่องปาก ความผิดปรกติใชช่องปาก โรคปาก การรักษาโรค
โรคในช่องปาก
โรคกระดูก โรคข้อ เกี่ยวกับข้อและกระดูก การรักษาโรค
ข้อและกระดูก
โรคระบบทางเดินอาหาร โรคในช่องท้อง โรคระบบย่อยอาหาร โรคระบบขับถ่าย
ระบบทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินหายใจ โรคเกี่ยวกับการหายใจ โรคปอด โรคในช่องอก
ระบบทางเดินหายใจ
โรคไต โรคระบบกรองเลือด ระบบไตผิดปรกติ โรคต่างๆ
โรคไต
สมุนไพร แยกตามสรรพคุณ

สมุนไพรบำรุงเหงือกและฟัน สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงเหงือกและฟัน

สมุนไพรแก้หอบหืด สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหืดหอบ
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพร สมุนไพรไทย
แก้ท้องเสีย
สมุนไพรสมองและระบบประสาท สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงระบบประสาท
สมุนไพรรักษาหลอดลมอักเสบ สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหลอดลมอักเสบ
สมุนไพรช่วยขับประจำเดือน สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยขับประจำเดือน
สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงหัวใจ
สมุนไพรช่วยลดไข้ สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยลดไข้
เรื่องสมุนไพรน่ารู้

ผักชีฝรั่ง สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของผักชีฝรั่งผักชีฝรั่ง

ซ่อนกลิ่น สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณซ่อนกลิ่นซ่อนกลิ่น
ข่า สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสวนครัวข่า
กุยช่าย สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวกุยช่าย
ว่านโด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย เพิ่มสมรรถภาพทางเพศว่านโด่ไม่รู้ล้ม
บัว บัวหลวง สมุนไพร สมุนไพรไทยบัวหลวง

อ้อย ต้นอ้อย สมุนไพร สมุนไพรไทยอ้อย
กวาวเครือ สมุนไพร สมุนไพรไทย ทำให้นมโตกวาวเครือขาว