ปากแห้ง คือ ภาวะริมฝีปากแห้ง ขาดความชุ่มชื้น เกิดจากภาวะขาดน้ำ น้ำลายน้อย ต่อมน้ำลายไม่ผลิตน้ำลาย เพื่อรักษาความชุ่มชื้นในปากอย่างปกติ ส่งผลเสียต่อบุคลิกภาพ และ ทำให้เกิดการติดเชื้อ แผลที่ริมฝีปาก อาการของปากแห้ง การรักษาปากแห้งทำอย่างไร

ปากแห้ง ริมฝีปากแห้ง โรคเกี่ยวกับปาก โรคไม่ติดต่อ

สาเหตุของปากแห้ง

ปากแห้ง เป็นผลจากภาวะการขาดความชุ่มชื้นของริมฝีปาก จากสาเหตุต่างๆ เช่น ภาวะการขาดน้ำ ต่อมน้ำลายไม่ผลิตน้ำลาย ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะปากแห้ง สำหรับปัจจัยที่ทำให้ต่อมน้ำลายไม่ผลิตน้ำลาย เกิดจากสาเหตุต่างๆดังต่อไปนี้

  • ภาวะขาดน้ำ การดื่มน้ำไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย หรือ อยู่ในภาวะที่ทำให้ร่างกายเสียน้ำจำนวนมาก เช่น เสียเหงื่อ ท้องเสีย เสียเลือด มีไข้ อาการเหล่านี้ทำให้เกิดภาวะขาดน้ำ และ ส่งผลต่อริมฝีปากแห้ง
  • การใช้ยา การใช้ยาบางชนิด เช่น ยารักษาโรคซึมเศร้า ยาลดความดันโลหิต ยาแก้แพ้ ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้ปวด ยาลดน้ำมูก ยาเหล่านี้ส่งผลต่ออาการปากแห้งได้
  • ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็ง ด้วยการทำเคมีบำบัด ซึ่งอาจเกิดขึ้นในระหว่างการรักษา ผู้ป่วยที่ได้รับการฉายแสงบริเวณศีรษะและคอ อาจเกิดความผิดปรกติของต่อมน้ำลายได้
  • ผลข้างเคียงจากการผ่าตัดบริเวณศรีษะ หรือ ลำคอ ซึ่งอากเกิดความเสียหายที่เส้นประสาทจนทำให้เกิดภาวะปากแห้งได้ ซึ่งอาการนี้สามารถเกิดจากการได้รับบาดเจ็บที่ศรีษะหรือลำคอด้วย เช่นกัน
  • การใช้สารเสพติด รวมถึง การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ อาจทำให้เกิดความเสียหายของปากและอวัยวะภายในปาก ทำให้ปากแห้งอย่างรุนแรงได้
  • ความเสื่อมของร่างกายตามวัย สำหรับผู้สูงอายุมักมีภาวะปากแห้ง ด้วยปัจจัยต่างๆ จากการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย การเจ็บป่วย หรือ การขาดสารอาหารบางชนิด

อาการของภาวะปากแห้ง

สำหรับผู้ป่วยภาวะริมฝีปากแห้ง มักมีภาวะการขาดน้ำร่วม โดยอาการจพแสดงออกที่ริมฝีปาก ให้เห็นอย่างเด่นชัด และ ภาวะปากแห้งเป็นสัญญาณของโรคต่างๆ ที่จะตามมาด้วย อาการของโรคปากแห้ง มีปัจจัยที่จะเกิดร่วม หรือ เป็นสาเหตุของโรคต่างๆที่แสดงอาการ ดังนี้

  • รู้สึกคอแห้ง เจ็บคอ กระหายน้ำ
  • รุ้สึกปากแห้ง และน้ำลายเหนียว
  • มีแผลในปาก หรือ มีรอยแตกที่ริมฝีปาก
  • มีอาการลิ้นแห้ง แสบลิ้น และ มีอาการลิ้นแดง
  • มีอาการเสียงแหบ
  • มีกลิ่นปาก
  • ภายในจมูกแห้ง แสบจมูกเวลาหายใจ

การรักษาปากแห้ง

สำหรับแนวทางการรักษาริมฝีปากแห้ง สามารถรักษาได้โดย การดูแลสุขภาพ รักษาความอบอุ่นของร่างกาย และ ดื่มน้ำให้เพียงพอ โดยแนวทางการรักษาริมฝีปากแห้ง มีดังนี้

  • ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย วันละ 8 – 10 แก้วต่อวัน
  • อมลูกอม หรือ เคี้ยวหมากฝรั่ง เพื่อช่วยกระตุ้นให้ต่อมน้ำลายทำงานมากขึ้น
  • อมน้ำแข็ง เป็นการเพิ่มน้ำในปาก เพิ่มความชุ่มชื่นภายในปาก
  • ใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงริมฝีปาก หรือ ทาวาสลีนช่วยรักษาความชุ่มชื้นของริมฝีปาก
  • หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มเครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มผสมคาเฟอีน
  • เลิกสูบบุหรี่

ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากปากแห้ง

สำหรับอาการปากแห้ง เป็นการเตือนว่าร่างกายเกิดความผิดปรกติ โดยภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นจากอาการปากแห้ง เช่น ฟันผุ โรคเหงือกอักเสบ แผลในปาก ปากอักเสบ เป็นต้น

การป้องกันภาวะริมฝีปากแห้ง

สามารถป้องกันและบรรเทาอาการปากแห้ง ได้โดยมีแนวทางการปฏิบัติ ดังนี้

  • ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย อย่างน้อยวันละ 8-10 แก้ว
  • รักษาความอบอุ่นของร่างกาย
  • หลีกเลี่ยงการกินอาหารที่เกิดการระคายเคืองต่อปาก เช่น อาหารเผ็ดหรือเค็มจัด
  • กระตุ้นการทำงานของต่อมน้ำลาย ด้วยการอมลูกอมหรือเคี้ยวหมากฝรั่ง
  • หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มสุรา กาแฟ
  • ไม่สูบบุหรี่
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
โรคถุงน้ำที่ไต ถุงน้ำในไต อาการ สาเหตุและการรักษา... โรคถุงน้ำที่ไต ภาวะถุงน้ำในไต ( Polycystic Kidney Disease ) เรียกย่อว่า PKD คือ ภาวะมีถุงน้ำเกิดขึ้นในไต โรคเกี่ยวกับไต ทำให้ไตมีขนาดใหญ่กว่าปกติ ทำให...
โรคกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร... โรคกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ ภาษาอังกฤษ เรียก Carpal tunnel syndrome คือ โรคที่เกิดจากมีการกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ เมื่อมีการกดทับเส้นประสาท ทำใ...

โรคหน้าหนาว โรคที่พบได้บ่อยเมื่อถึงฤดูหนาว ในทุกปีเมื่อเกิดการเปลี่ยนฤดู สิ่งที่เปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะฤดูหนาว คือ อากาศจะเย็นลง ลมจะแรงขึ้น การนำเอาโรคต่างๆ ก็มากตามมาด้วย มาทำความรู้จักกับโรคที่พบในฤดูหนาว

เราจะพบเห็นโรคเกี่ยวกับปอดและโรคระบบการหายใจ เป็นหลัก เนื่องจากอากาศที่เย็นลง เข้าสู่ร่างกายได้ง่ายที่สุด ทางการหายใจ ซึ่งความเย็นจะเข้าสู่ร่างกายพร้อมด้วยเชื้อโรคด้วย การติดเชื้อเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจตามมาจริงๆ โรคเหล่านี้คงหนีไม่พ้นโรคไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ โรคปอดบวม เป็นต้น ไม่ว่าจะเป็น เด็ก หรือ ผู้ใหญ่ สามารถเกิดโรคได้ทั้งนั้น โรคที่สามารถพบในฤดูหนาว มีดังนี้

ไข้หวัด โรคติดต่อ โรคติดเชื้อ ติดเชื้อไวรัส
ไข้หวัด
ไข้หวัดใหญ่ โรคติดต่อ โรคติดเชื้อ เป็นไข้หวัดใหญ่
ไข้หวัดใหญ่
ไข้หวัดมรณะ หวัดสายพันธ์ใหม่ H5N9 โรคติดต่อ
ไข้หวักนก H7N9
ไข้หวัดนก H5N1 โรคติดต่อ โรคระบาด
ไข้หวัดนก H5N1
ไข้หวัดมรณะ โรคระบบทางเดินหายใจเฉียบพลันร้ายแรง โรคติดต่อ SARS
โรคไข้หวัดมรณะ
โรคซาร์(SARS)
ไข้หวัดหมู ไข้หวัดสายพันธ์ใหม่ โรคติดต่อ โรคระบาด
โรคไข้หวัดสายพันธ์ใหม่ 2009
ต่อมทอนซิลอักเสบ โรคติดเชื้อ ต่อมทอนซิล เจ็บคอต่อมทอนซิลอักเสบ
โรคคอตีบ โรคคอ โรคติดเชื้อ โรคติดต่อโรคคอตีบ
โรคปอดบวม โรคระบบทาเดินหายใจ โรคติดเชื้อ โรคปอด
โรคปอดบวม
โรคหลอดลมอักเสบ โรคทางเดินหายใจ โรคติดเชื้อ โรคติดต่อหลอดลมอักเสบ

อาการของโรคระบบทางเดินหายใจ

หากเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ ผู้ป่วยจะมีอาการคราวๆ พอให้สังเกตุได้ ดังนี้

  1. มีอาการไอ จาม
  2. มีเสมหะ
  3. มีไข้สูง
  4. หายใจลำบาก รุ้สึกแน่นหน้าอก
  5. หายใจได้สั้นๆ
  6. มีเสียงดังเวลาหายใจเข้า
  7. มีอาการอักเสบ และเจ็บที่ จมูก คอ หรือ หน้าอก
  8. การกลืนอาหารลำบาก
  9. ไม่อยากกินอาหาร เบื่ออาหาร
  10. น้ำหนักตัวลดลง

วิธีป้องกันโรคระบบทางเดินหายใจ

  • ใส่เสื้อผ้าที่ให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายเย็นเกินไป
  • ใส่ผ้าปิดปาก เพื่อลดความเสี่ยงในการที่เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายทางการหายใจ และ ป้องกันลมเย็นทำให้คอแห้ง
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • กินอาหารที่ถูกสุขลักษณะ และ ครบห้าหมู่
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ให้ร่างกายแข็งแรง
  • กินน้ำให้เพียงพอ อย่างน้อยวันละ 8 แก้ว
  • หากพบว่าร่างกายมีอาการผิดปรกติ ให้รีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัย และ ทำการรักษา

ฤดูหนาว อากาศหนาว แม้จะทำให้อากาศเย็นสบาย แต่ส่งผลเสียต่อสุขภาพได้เช่นกัน ถ้าหากเราไม่ดูแลสุขภาพให้ดีเท่าที่ควร จะทำให้ป่วยได้ หากไม่อยากจะป่วยจากอากาศหนาว ต้องหมั่นรักษาสุขภาพ ทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อีกอย่างที่สำคัญก็คือควรหาเสื้อผ้าหนา ๆ อุ่น ๆ สวมทุกครั้งที่ต้องออกไปข้างนอก

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
โรคไฮเปอร์ โรคสมาธิสั้น ปัญหาสำคัญของเด็ก เกิดจากอะไรรั... โรคไฮเปอร์ หรือ สมาธิสั้น ภาษาอังกฤษ Attention Deficit Hyperactivity Disorder เรียกย่อๆว่า ADHD คือ ภาวะการขาดสมาธิในการตั้งใจทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้สำเร...
โรคแอดดิสัน ภาวะขาดฮอร์โมนต่อมหมวกไต สาเหตุและการรักษาอ... โรคแอดดิสัน ( Addison disease ) คือ ภาวะการขาดฮอร์โมนต่อมหมวกไต เกิดจากการสร้างฮอร์โมนต่อมหมวกไตไม่เพียงพอต่อความต้องการของโรคกาย ซึ่งเกิดจากการติดเชื...