มะกรูด ( Kaffir lime ) พืชตระกูลส้ม สมุนไพรพื้นบ้าน ประโยชน์ของมะกรูด สรรพคุณของมะกรูด บำรุงผม แก้กระหายน้ำ มีสารต้านอนุมูลอิสระ สร้างภูมต้านทานร่างกาย ช่วยเจริญอาหาร ช่วยผ่อนคลาย ป้องกันมะเร็ง แก้ปวดเมื้อย ใช้ดับกลิ่นคาวอาหาร ลดความดันโลหิต บำรุงเส้นผม

มะกรูด ใบมะกรูด สมุนไพร สรรพคุณของมะกรูด

ต้นมะกรูด ภาษาอังกฤษ เรียก Kaffir lime มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Citrus hystrix DC เป็นพืชตระกูลเดียวกันกับส้ม มะกรูดเป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้าน นิยมนำมาทำอาหาร ให้กลื่นหอม ชื่ออื่นๆของมะกรูด เช่น มะขู , มะขุน มะขูด , ส้มกรูด ส้มมั่วผี  เป็นต้น มะกรูดถือเป็นวัตถุดิบสำคัญในการทำเครื่องแกง นอกจากจะเป็นสมุนไพรใช้ในครัวแล้ว ยังเป็นไม้มงคลเชื่อกันว่า มะกรูดจะทำให้ผู้อยู่อาศัยมีความสุข

ลักษณะของต้นมะกรูด

มะกรูด เป็นไม้ยืน ขนาดเล็ก ซึ่งเป็นไม้เนื้อแข็ง ตามลำต้นและกิ่งของมะกรูดจะมีหนามแหลม ใบมะกรูด เป็นใบประกอบชนิดลดรูป เรียงสลับกันตามกิ่ง รูปทรงไข่ ใบมีสีเขียวแก่ และผิวใบเรียบ มัน หนา มีกลิ่นหอมมาก ดอกของมะกรูดออกเป็นกระจุก มี 3 – 5 ดอกต่อกระจุก กลีบดอกสีขาว เกสรสีเหลือง มีกลิ่นหอม ผลของมะกรูดมีสีเขียว ลักษณะเหมือมมะนาวแต่ผิวขรุขระ ผลสุกจะเป็นสีเหลือง การขยายพันธุ์มะกรูดสามารถทำได้โดยการตอนกิ่ง การทาบกิ่ง หรือการเพาะเมล็ด เป็นต้น

สรรพคุณของมะกรูด

การใช้ประโยชน์มะกรูด สรรพคุณของมะกรูด สามารถนำมาใช้ได้ทุกส่วน ตั้งแต่ ราก ใบ ผล โดยรายละเอียด ดังนี้

  • รากของมะกรูด สามารถใช้ รักษาฝี แก้เสมหะเป็นพิษ แก้กระหายน้ำ
  • ใบของมะกรูด สามารถสกัดน้ำมันหอมระเหย มีสารต้านอนุมูลอิสระ สร้างภูมต้านทานร่างกาย ช่วยเจริญอาหาร ช่วยผ่อนคลาย ป้องกันมะเร็ง น้ำมันหอมระเหยใช้แก้ปวดเมื้อย ช่วยลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ ใช้ดับกลิ่นคาวอาหาร ลดความดันโลหิต
  • ผลของมะกรูด สามารถนำมาแต่งกลิ่น รักษาโรคเส้นผม รักษาโรคผิวหนัง ใช้ทำความสะอาด บำรุงเส้นผม ช่วยผ่อนคลาย ช่วยแก้ไอ ขับเสมหะ บำรุงเลือด ขับลม ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ บำรุงเลือด
  • น้ำมะกรูด สามารถใช้รักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน ใช้บำรุงเส้นผม ล้างสิ่งอุดตันบนใบหน้า
    ผิวของผลมะกรูด สามารถนำมาทำเป็นยาขับลม บำรุงหัวใจ แก้เสมหะเป็นพิษ แก้ท้องอืด

มะกรูด สมุนไพร คู่ครัวคนไทย สามารถนำมาทำอาหารให้กลิ่นหอม ดับคาวอาหารได้ดี สรรพคุณของมะกรูด เช่น ใช้รักษาฝี แก้เสมหะเป็นพิษ แก้กระหายน้ำ มีสารต้านอนุมูลอิสระ สร้างภูมต้านทานร่างกาย ช่วยเจริญอาหาร ช่วยผ่อนคลาย ป้องกันมะเร็ง แก้ปวดเมื้อย ช่วยลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ ใช้ดับกลิ่นคาวอาหาร ลดความดันโลหิต รักษาโรคเส้นผม รักษาโรคผิวหนัง บำรุงเส้นผม ช่วยผ่อนคลาย ช่วยแก้ไอ ขับเสมหะ บำรุงเลือด ขับลม ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ รักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน ล้างสิ่งอุดตันบนใบหน้า เป็นยาขับลม บำรุงหัวใจ แก้ท้องอืด

มะกรูด พืชสมุนไพร ช่วยบำรุงเส้นผม ทำให้ผมดำ ผมเงางาม นิยมนำมาทำเป็นยาสระผม เราขอแนะนำ สมุนไพรอื่นๆ ที่ ช่วยบำรุงเส้นผม ได้ด้วย มีดังนี้

ตะไคร้ พืชสวนครัว สมุนไพร สรรพคุณของตะไคร้ตะไคร้
ขิง สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของขิงขิง
ชะอม ใบชะอม สมุนไพร สรรพคุณของชะอมชะอม
ฟักข้าว สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของฟักข้าวฟักข้าว
กระเทียม สมุนไพร พืชสวนครัว สรรพคุณของกระเทียมกระเทียม
อัญชัน ดอกอัญชัน สมุนไพร สรรพคุณของดอกอัญชันอัญชัน
ต้นย่านาง ใบย่านาง สมุนไพร สรรพคุณของใบย่านางย่านาง
ว่านหางจระเข้ สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของว่านหางจระเข้ว่านหางจระเข้

สะระแหน่ ( Mint ) สมุนไพร ลักษณะของต้นสะระแหน่ เป็นอย่างไร คุณค่าทางโภชนาการของสะระแหน่ สรรพคุณของสะระแหน่ ดูแลช่องปาก เหงือกและฟัน แก้ท้องอืด แก้ท้องเฟ้อ ช่วยขับลม แก้ท้องเสีย แก้ปวดเมื่อย โทษของสะระแหน่ มีอะไรบ้าง

สะระแหน่ มินต์ สมุนไพร พืชสวนครัว

สะระแหน่ ( Mint ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของสะระแหน่ คือ Ment ha aruensis Linn สมุนไพร ลักษณะของต้นสะระแหน่ คุณค่าทางโภชนาการของสะระแหน่ สรรพคุณของสะระแหน่ ดูแลช่องปาก เหงือกและฟัน แก้ท้องอืด แก้ท้องเฟ้อ ช่วยขับลม แก้ท้องเสีย แก้ท้องร่วง แก้ปวดเมื่อย แก้แมงสัตว์กัดต่อย

ต้นสะระแหน่ มีแหล่งกำเนิดในแถบทวีปยุโรปตอนใต้และในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งลักษณะของใบสะระแหน่จะคล้ายกับพืชตระกูลมิ้นต์ มีกลิ่นหอมคล้ายมะนาว รสชาติคล้ายตะไคร้ สามารถใช้ แก้ท้องเฟ้อ ช่วยขับลม แก้ท้องเสีย แก้ท้องร่วง แก้ปวดเมื่อย แก้แมงสัตว์กัดต่อย นิยมนำมาทำอาหาร เพราะให้กลิ่นหอม สามารถสกัดเพื่อใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอาหาร และอุตสาหกรรมยา

คุณค่าทางโภชนาการของสะระแหน่

สะระแหน่ มีคุณค่าทางโภชนาการสูง พบว่าใบสะระแหน่ มีน้ำมันหอมระเหย ประกอบด้วย เมนทอล (Menthol) ไลโมนีน (Limonene) นีโอเมนทอล (Neomenthol) นักโภชนาการได้ศึกษาใบสะระแหน่ 100 กรัม พบว่าให้พลังงาน 47 กิโลแคลอรี โปรตีน 3 กรัม ไขมัน 0.6 กรัม คาร์โบไฮเดรต 6 กรัม แคลเซียม 40 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 7 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 4 มิลลิกรัม วิตามิน บี 1 0.13 มิลลิกรัม วิตามิน บี 2 0.29 มิลลิกรัม ไนอาซีน 0.7 มิลลิกรัม วิตามิน ซี 88 มิลลิกรัม เบต้า แคโรทีน 538 ไมโครกรัม

สะระแหน่ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mentha aruensis Linn ชื่ออื่นๆของสะระแหน่ เช่น  สะระแหน่สวน หอมด่วน สะแน่ มักเงาะ เป็นต้น สะระแหน่ เป็นพืชล้มลุก ซึ่งมีลำต้นเป็นรูปสี่เหลี่ยมเลื้อยบนดิน ใบกลม ขอบใบหยัก สีเขียว มีกลิ่นหอม ดอกมีกลีบสีขาว

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

  • รากและลำต้นของสะระแหน่ จะมีลักษณะลำต้นเลื้อยมีรากฝอย ขนาดเล็กและสั้น ลำต้นสูงประมาณ 15 – 30 ซม. ลำต้นสะระแหน่ จะทอดเลื้อยแผ่ไปตามดิน ลำต้นเป็นเหลี่ยม สีเขียวแกมม่วงน้ำตาล แตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยวมีสีเขียว ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อย พื้นใบขรุขระ มีกลิ่นหอมฉุน ดอกช่อ ออกเป็นกระจุกที่ซอกใบ
  • ใบสะระแหน่ ออกเป็น ใบเดี่ยว และออกเป็นคู่ๆ ตรงข้ามกันบนกิ่ง ลำต้น ใบมีสีเขียว รูปทรงรี กว้างประมาณ 1.5 – 3.5 ซม. และยาวประมาณ 2 – 7 ซม. ผิวใบย่นเป็นลูกคลื่น ขอบใบหยัก ปลายใบมนหรือแหลม
  • ดอกสะระแหน่ ออกเป็นช่อ เหนือซอกใบบริเวณปลายยอด แต่ละช่อมีดอกจำนวนมาก ดอกมีสีชมพูอมม่วง ประกอบด้วยกลีบเลี้ยง 5 กลีบ และกลีบดอกที่เชื่อมติดกันเป็นกรวยตื้น 4 กลีบ ภายในดอกมีเกสรตัวผู้ 4 อัน ส่วนเกสรตัวเมียจะไม่ค่อยพบ
  • ผลสะระแหน่ มีสีดำ ขนาดเล็ก มีรูปผลเป็นรูปกระสวย เปลือกผลเกลี้ยงมัน ทั้งนี้ ผลสะระแหน่มักไม่ติดผลให้เห็นบ่อยนัก เพราะมีดอกที่เป็นหมันเป็นส่วนใหญ่

ประโยชน์ของสะระแหน่

สะระแหน่นิยมนำมาใช้เป็นส่วนผสมของการทำอาหาร และนำมาทำเป็นยา ตามตำราของแพทย์แผนไทย นำมาใช้รักษาโรคต่างๆ เช่น แก้ปวดท้อง แก้จุกเสียด ขับผายลม แก้แน่น แก้ไอ ขับเสมหะ ขยี้ทาขมับ แก้ปวดศีรษะ ดมแก้ลม ทาแก้ฟกบวม ท้องเฟ้อ

  • นำสะระแหน่มาใช้รักษาอาการปวดศรีษะ ปวดฟัน เจ็บคอ เจ็บปาก เจ็บลิ้น รักษาท้องร่วง หรือ อุจจาระเป็นเลือด  โดยนำ ใบสะระแหน่ มาต้มน้ำดื่มผสมเกลือ
  • นำสะระแหน่มารักษา อาการโดนแมลงสัตว์กัดต่อย โดย บดใบสะระแหน่ และนำมาพอกบริเวณที่โดนกัด
  • นำสะระแหน่มา ช่วยห้ามเลือดกำเดา โดยนำใบสะระแหน่มาคั้นน้ำ และนำหยอดที่รูจมูกใช้ห้ามเลือดได้ แก้ปวดหูโดย นำน้ำคั้นใบสะระแหน่มาหยอดหู
ขายถุงกระสอบ ถุงกระสอบ ถุงสายรุ้ง ขายถุงสายรุ้ง
โรคและการรักษาโรค

โรคฉี่หนู แล็คโตสไปโรซิส โรคติดเชื้อ โรคระบบประสาท
โรคฉี่หนู หรือ โรคเลปโตสไปโรซิส

ท้องร่วง ท้องเสีย ขี้แตก โรคติดเชื้อ
ท้องร่วงจากเชื้ออีโคไล (E. coli)
ไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ โรคไตอักเสบ
โรคไตอักเสบ
โรคไตรั่ว โรคไต ไตอักเสบเนโฟรติก ภาวะไตรั่ว
โรคไตรั่ว หรือ ไตอักเสบเนโฟรติก
โรคไตวายเฉียบพลัน โรคไต ภาวะไตวาย โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเฉียบพลัน
โรคไตวายเรื้อรัง โรคไต ไตบายเรื้อรัง โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเรื้อรัง
โรคไต ภาวะถุงน้ำในไต โรคถุงน้ำในไต โรคไม่ติดต่อ
โรคถุงน้ำในไต
โรคนิ่วในไต ภาวะไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ
โรคนิ่วในไต
โรคต่างๆ

โรคสมอง โรคเกี่ยวกับระบบความจำ โรคเกี่ยวกับสมอง สมองผิดปรกติ
โรคสมอง

โรคในช่องปาก ความผิดปรกติใชช่องปาก โรคปาก การรักษาโรค
โรคในช่องปาก
โรคกระดูก โรคข้อ เกี่ยวกับข้อและกระดูก การรักษาโรค
ข้อและกระดูก
โรคระบบทางเดินอาหาร โรคในช่องท้อง โรคระบบย่อยอาหาร โรคระบบขับถ่าย
ระบบทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินหายใจ โรคเกี่ยวกับการหายใจ โรคปอด โรคในช่องอก
ระบบทางเดินหายใจ
โรคไต โรคระบบกรองเลือด ระบบไตผิดปรกติ โรคต่างๆ
โรคไต
สมุนไพร แยกตามสรรพคุณ

สมุนไพรบำรุงเหงือกและฟัน สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงเหงือกและฟัน

สมุนไพรแก้หอบหืด สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหืดหอบ
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพร สมุนไพรไทย
แก้ท้องเสีย
สมุนไพรสมองและระบบประสาท สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงระบบประสาท
สมุนไพรรักษาหลอดลมอักเสบ สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหลอดลมอักเสบ
สมุนไพรช่วยขับประจำเดือน สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยขับประจำเดือน
สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงหัวใจ
สมุนไพรช่วยลดไข้ สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยลดไข้
เรื่องสมุนไพรน่ารู้

ผักชีฝรั่ง สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของผักชีฝรั่งผักชีฝรั่ง

ซ่อนกลิ่น สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณซ่อนกลิ่นซ่อนกลิ่น
ข่า สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสวนครัวข่า
กุยช่าย สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวกุยช่าย
ว่านโด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย เพิ่มสมรรถภาพทางเพศว่านโด่ไม่รู้ล้ม
บัว บัวหลวง สมุนไพร สมุนไพรไทยบัวหลวง

อ้อย ต้นอ้อย สมุนไพร สมุนไพรไทยอ้อย
กวาวเครือ สมุนไพร สมุนไพรไทย ทำให้นมโตกวาวเครือขาว