แคนา หรือ แคป่า พืชท้องถิ่น ผักป่า สมุนไพร ไม้มงคล นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ดอกแคนำมารับประทานเป็นผักสด ลักษณะของต้นแคนา เป็นอย่างไร สรรพคุณของแคนา เช่น ขับเสมหะ ขับประจำเดือน ช่วยเจริญอาหาร ขับลม โทษของแคนา

แคนา แคป่า สมุนไพร สรรพคุณของแคนา

ต้นแคนา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dolichandrone serrulata Wall. ex DC. สำหรับชื่อเรียกอื่นๆของแคนา เช่น ภาคเหนือ เรียก แคขาว แคเค็ตถวา แคแน แคฝอย แคฝา แคภูฮ่อ แคแหนแห้ ภาคอีสาน เรียก แคทราย ภาคตะวันออก เรียก แคยาว แคอาว ภาคใต้ เรียก แคยอดดำ เป็นต้น

ต้นแคนา พบกระจายอยู่ทั่วไปประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ลาว พม่า เวียดนาม และไทย สำหรับประเทศไทยสามารถพบได้ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และ ภาคกลาง และพบได้บ่อยตามทุ่งนาทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ประโยชน์ของแคนา

สำหรับต้นแคนา นำมาใช้ประโยชน์ทั้งการรักษาโรค อาหาร สร้างอาคารบ้านเรือน อาหารสัตว์ หรือ ปลูกเพื่อเป็นไม้ประดับ ไม้มงคลในบ้าน ดอกแคนา นำมาทำอาหาร เช่น แกงส้ม หรือ ลวกกินกับน้ำพริก ต้นแคนา เหมาะสำหรับปลูกให้ร่มเงาและเป็นไม้ประดับมงคล ดอกแคนาเป็นอาหารเสริมที่ดีสำหรับเลี้ยงสัตว์ เช่น วัว ควาย เนื้อไม้ของต้นแคนา นำมาสร้างอาคารบ้านเรือนได้ เช่น ทำเป็นเสา ไม้กระดาน ทำฝาบ้าน เป็นต้น

ลักษณะของต้นแคนา

ต้นแคนา เป็นไม้ยืนต้น ขนาดกลาง สามารถขยายพันธุ์ได้ด้วยการเพาะเมล็ดพันธ์ และ การปักชำ สามารถพบต้นแคนา ตามป่า ทุ่งนา ป่าเบญจพรรณ ลักษณะของต้นแคนา มีรายละเอียด ดังนี้

  • ลำต้นแคนา ความสูงประมาณ 20 เมตร ลำต้นเปลาตรง แตกกิ่งต่ำ เปลือกลำต้นสีน้ำตาลอ่อน ผิวลำต้นเรียบ
  • ใบแคนา ลักษณะเป็นใบประกอบ สีเขียว ใบรี ปลายใบแหลม โคนใบเบี้ยว ขอบใบหยัก
  • ดอกแคนา ลักษณะดอกแคนาเป็นช่อ ดอกมีขนาดใหญ่ คล้ายรูปแตร ดอกสีขาว ดอกออกตามปลายกิ่ง ดอกแคนามีกลิ่นหอม  ดอกแคนาจะบานตอนกลางคืน ดอกแคนาดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนมิถุนายน ของทุกปี
  • ผลแคนา ลักษณะเป็นฝัก เจริญเติบโตจากดอกแค ลักษณะฝักแบน ฝักโค้งและบิดเป็นเกลียว ภายในฝักมีเมล็ด เมล็ดรูปสี่เหลี่ยม

สรรพคุณของแคนา

สำหรับการใช้ประโยชน์จากแคนา หรือ แคป่า ด้านการบำรุงร่างกายและการรักษาโรค สามารถใช้ประโยชน์จาก ส่วนต่างๆ คือ ดอก เมล็ด ราก เปลือก และ ใบ โดย สรรพคุณของแคนา มีดังนี้

  • ดอกของแคนา รสหวาน มีฤทธิ์เย็น สรรพคุณขับเสมหะ ขับประจำเดือน ขับเลือด ช่วยเจริญอาหาร ขับลม
  • ใบของแคนา มีฤทธิ์เย็น สรรพคุณรักษาแผล รักษาแผลในช่องปาก
  • เมล็ดของแคนา รสหวาน มีฤทธิ์เย็น สรรพคุณแก้อาการปวดเมื่อย แก้อาการโรคชัก
  • รากของแคนา รสหวาน มีฤทธิ์เย็น สรรพคุณขับแก้เสมหะ ขับลม บำรุงโลหิต
  • เปลือกของแคนา รสหวาน มีฤทธิ์เย็น สรรพคุณแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ ช่วยขับเลือดสำหรับสตรีหลังคลอด

โทษของแคนา

สำหรับโทษของแคนา มีข้อควรระวังในการใ้ชประโยชน์จากแคนา ดังนี้

  • ดอกแคนา สรรพคุณเป็นยาขับเลือด ขับประจำเดือน สำหรับสตรมีครรภ์ หากใช้ดอกแคนาอาจทำให้เลือดออก ตกเลือด เป็นอันตรายต่อบุตรในครรภ์

ดอกคำฝอย สมุนไพรจากต้นคำฝอย มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ลักษณะของต้นคำฝอย คุณค่าทางโภชนาการของดอกคำฝอย สรรคุณของคำฝอย เช่น บำรุงเลือด บำรุงหัวใจ โทษของคำฝอย มีอะไรบ้าง

คำฝอย ดอกคำฝอย สมุนไพร สรรพคุณของดอกคำฝอย

ต้นคำฝอย ( Safflower ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของคำฝอย คือ Carthamus tinetorius L. ต้นคำฝอยมีชื่อเรียกอื่นๆ เช่น ดอกคำ คำยอง คำยุง คำหยุม เป็นต้น ต้นคำฝอย มีถิ่นกำเนิดในแถบตะวันออกกลาง ปัจจุบันคำฝอยมีการปลูกอย่างแพร่หลายในประเทศอินเดีย แม็กซิโก เอธิโอเปีย และ สหรัฐอเมริกา ดอกคำฝอยจากประเทศอินเดียนำมาผลิตน้ำมันพืช ส่วนประเทศจีน นิยมนำดอกคำฝอยไปใช้ประโยชน์ทางการรักษาโรค

ดอกคำฝอยในประเทศไทย

ประเทศไทย แหล่งปลูกต้นคำฝอย อยู่ในภาคเหนือ ซึ่งแหล่งผลิตคำฝอยที่สำคัญ คือ อำเภอพร้าว อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ และ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ดอกคำฝอยสามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น ใช้ทำสีผสมอาหาร ให้สีส้ม ทำชา นำมาผสมเนยแข็ง เป็นต้น

ลักษณะของต้นคำฝอย

ต้นคำฝอย เป็นพืชล้มลุก อายุสั้น ทนต่อสะภาพอากาศแห้งแล้ง ซึ่งต้นคำฝอยเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ระดับความสูงต่ำกว่า 1,000 เมตร ชอบดินร่วนปนทราย ที่ระบายน้ำได้ดี ลักษณะของต้นคำฝอย มีดังนี้

  • ลำต้นคำฝอย ความสูงประมาณ 40 ถึง 130 เซนติเมตร ลักษณะลำต้นเป็นสัน แตกกิ่งก้านสาขามากมาย
  • ใบคำฝอย ลักษณะเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับตามกิ่ง ลักษณะของใบรี ปลายใยแหลม ขอบใบหยักคล้ายฟันเลื่อย
  • ดอกคำฝอย ลักษณะดอกเป็นช่อ ออกรวมกัยแออัดแน่นบริเวณปลายยอด กลีบดอกสีเหลือง และ จะเปลี่ยนเป็นสีส้ม มีกลีบดอกแข็งเป็นหนามรองรับช่อดอก
  • ผลคำฝอย เจริญเติบดตจากดอกคำฝอย ลักษณะของผลคล้ายรูปไข่ สีขาว ผลเป็นผลแห้ง ภายในผลเมล็ดเป็นรูปสามเหลี่ยม ยาวรี เปลือกเมล็ดแข็ง สีขาว ขนาดเล็ก

คุณค่าทางโภชนาการของคำฝอย

สำหรับการใช้ประโยชน์จากคำฝอย จะใช้ประโยชน์จากเมล็ดและดอก ซึ่งนักโภชนาการได้ทำการศึกษาประโยชน์ของเมล็ดและดอกของคำฝอย ในเมล็ดของคำฝอย มีน้ำมันมากถึงร้อยละ 35 มีสารอาหารต่างๆ ประกอบด้วย โปรตีนร้อยละ 17 กรดโอเลอิกร้อยละ 10 กรดลิโนเลอิก ร้อยละ 60

ดอกคำฝอย ขนาด 100 กรัม มีน้ำมันร้อยละ 0.83 และมีสารอาหารและสารเคมีสำคัญ ประกอบด้วย โปรตีนร้อยละ 5 กากใยอาหารร้อยละ 10.4 ธาตุแคลเซียม 530 มิลลิกรัม ธาตุแมกนีเซียม 287 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 7.3 มิลลิกรัม สารคาร์ทามีดีน ( carthamidine ) ให้สีเหลือง และ สารคาร์ทามีน ( carthamine ) ให้สีแดง

น้ำมันจากดอกคำฝอย มีสารต่างๆ ประกอบด้วย กรดไขมันไลโนเลอิก กรดโอเลอิก กรดปาลมิติก กรดสเตียริก และ กรดไขมันชนิดอื่นๆ อีกหลายชนิด

สรรพคุณของคำฝอย

สำหรับคำฝอย สามารถนำมาใช้ประโยชน์ด้านการบำรุงร่างกายและรักษาโรค จาก ดอกคำฝอย ทั้งดอกสดและดอกแก่ เกสรดอกคำฝอย และ เมล็ดคำฝอย โดย สรรพคุณของคำฝอย มีรายละเอียด ดังนี้

  • เมล็ดของดอกคำฝอย สรรพคุณช่วยขับเสมหะ รักษาโรคผิวหนัง แก้อาการบวม แก้อาการอักเสบ
  • เกสรของดอกคำฝอย สรรพคุณช่วยขับประจำเดือน บำรุงโลหิต
  • ดอกคำฝอย สรรพคุณช่วยบำรุงโลหิต บำรุงระบบประสาท บำรุงหัวใจ ขับประจำเดือน ลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยป้องกันไขมันอุดตันในเส้นเลือด
  • ดอกคำฝอยแก่ นิยมนำมาชงเป็นชา นำกลีบดอกแห้งชงกับน้ำร้อนดื่ม สรรพคุณช่วยบำรุงระบบประสาท บำรุงโลหิต  บำรุงหัวใจ ขับประจำเดือน ลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยป้องกันไขมันอุดตันในเส้นเลือด

โทษของคำฝอย

สำหรับการใช้ประโยชน์จากคำฝอย ต้องใช้ในปริมาณที่เหมาะสม โดยคำข้อแนะนำข้อควรระวัง ในการใช้ประโยชน์จากคำฝอย มีดังนี้

  • การรับประทานสมุนไพรจากดอกคำฝอยมากเกินไป อาจทำให้โลหิตจาง ทำให้อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เวียนศีรษะ
  • สำหรับสตรีมีครรภ์ ไม่ควรใช้สมุนไพรดอกคำฝอย เพราะ ดอกคำฝอยมีฤทธิ์ช่วยขับประจำเดือน หากรับประทานในปริมาณมากเกินไป อาจทำให้แท้งลูกได้
ขายถุงกระสอบ ถุงกระสอบ ถุงสายรุ้ง ขายถุงสายรุ้ง
โรคและการรักษาโรค

โรคฉี่หนู แล็คโตสไปโรซิส โรคติดเชื้อ โรคระบบประสาท
โรคฉี่หนู หรือ โรคเลปโตสไปโรซิส

ท้องร่วง ท้องเสีย ขี้แตก โรคติดเชื้อ
ท้องร่วงจากเชื้ออีโคไล (E. coli)
ไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ โรคไตอักเสบ
โรคไตอักเสบ
โรคไตรั่ว โรคไต ไตอักเสบเนโฟรติก ภาวะไตรั่ว
โรคไตรั่ว หรือ ไตอักเสบเนโฟรติก
โรคไตวายเฉียบพลัน โรคไต ภาวะไตวาย โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเฉียบพลัน
โรคไตวายเรื้อรัง โรคไต ไตบายเรื้อรัง โรคไม่ติดต่อ
ไตวายเรื้อรัง
โรคไต ภาวะถุงน้ำในไต โรคถุงน้ำในไต โรคไม่ติดต่อ
โรคถุงน้ำในไต
โรคนิ่วในไต ภาวะไตอักเสบ โรคไต โรคไม่ติดต่อ
โรคนิ่วในไต
โรคต่างๆ

โรคสมอง โรคเกี่ยวกับระบบความจำ โรคเกี่ยวกับสมอง สมองผิดปรกติ
โรคสมอง

โรคในช่องปาก ความผิดปรกติใชช่องปาก โรคปาก การรักษาโรค
โรคในช่องปาก
โรคกระดูก โรคข้อ เกี่ยวกับข้อและกระดูก การรักษาโรค
ข้อและกระดูก
โรคระบบทางเดินอาหาร โรคในช่องท้อง โรคระบบย่อยอาหาร โรคระบบขับถ่าย
ระบบทางเดินอาหาร
โรคระบบทางเดินหายใจ โรคเกี่ยวกับการหายใจ โรคปอด โรคในช่องอก
ระบบทางเดินหายใจ
โรคไต โรคระบบกรองเลือด ระบบไตผิดปรกติ โรคต่างๆ
โรคไต
สมุนไพร แยกตามสรรพคุณ

สมุนไพรบำรุงเหงือกและฟัน สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงเหงือกและฟัน

สมุนไพรแก้หอบหืด สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหืดหอบ
สมุนไพรแก้ท้องเสีย สมุนไพร สมุนไพรไทย
แก้ท้องเสีย
สมุนไพรสมองและระบบประสาท สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงระบบประสาท
สมุนไพรรักษาหลอดลมอักเสบ สมุนไพร สมุนไพรไทย
รักษาหลอดลมอักเสบ
สมุนไพรช่วยขับประจำเดือน สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยขับประจำเดือน
สมุนไพรบำรุงหัวใจ สมุนไพร สมุนไพรไทย
บำรุงหัวใจ
สมุนไพรช่วยลดไข้ สมุนไพร สมุนไพรไทย
ช่วยลดไข้
เรื่องสมุนไพรน่ารู้

ผักชีฝรั่ง สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณของผักชีฝรั่งผักชีฝรั่ง

ซ่อนกลิ่น สมุนไพร สมุนไพรไทย สรรพคุณซ่อนกลิ่นซ่อนกลิ่น
ข่า สมุนไพร สมุนไพรไทย พืชสวนครัวข่า
กุยช่าย สมุนไพร สมุนไพรไทย ผักสวนครัวกุยช่าย
ว่านโด่ไม่รู้ล้ม สมุนไพร สมุนไพรไทย เพิ่มสมรรถภาพทางเพศว่านโด่ไม่รู้ล้ม
บัว บัวหลวง สมุนไพร สมุนไพรไทยบัวหลวง

อ้อย ต้นอ้อย สมุนไพร สมุนไพรไทยอ้อย
กวาวเครือ สมุนไพร สมุนไพรไทย ทำให้นมโตกวาวเครือขาว