โรคท้องมาน หมายถึง ความผิดปรกติของร่างกายจากภาวะมีน้ำขังอยู่ในช่องท้องปริมาณมาก โดยเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น โรคตับแข็ง โรคมะเร็งตับ โรคหัวใจล้มเหลว โรคไต เป็นต้น การรักษาและการป้องกันโรคทอย่างไร ท้องบวม โรคท้องโตผิดปรกติ

โรคท้องมาน โรคท้องโต โรคท้องบวม โรคตับ

ความหมายของโรคท้องมาน จากพจนานุกรมราชบัณฑิตย์สถาน พ.ศ. 2542 ท้องมาน ท้องบวม หมายถึง ชื่อโรคจำพวกหนึ่ง มีอาการให้ท้องโตเหมือนสตรีมีครรภ์ ภาวะที่เกิดมีน้ำคั่งในช่องท้องมากผิดปกติ จนเป็นสาเหตุให้ท้องขยายใหญ่โตขึ้น

ชนิดของโรคท้องมาน

โรคท้องมาน นั้นโดยทั่วไปสามารถแบ่งชนิดของโรคได้ 2 ชนิด คือ Serum Ascites Albumin Gradient (SAAG) และ ascites neutrophil โดยแบ่งจากปริมาณน้ำในท้องและสาเหตุของการท้องโต รายละเอียด ดังนี้

  • Serum Ascites Albumin Gradient (SAAG) คำนวณจากอัตราส่วนของโปรตีนแอลบูมินในน้ำที่ขังนช่องท้อง เปรียบเทียบกับระดับของโปรตีนแอลบูมินในเลือด
  • ascites neutrophil มากกว่า 250 cells/ml หรือมากกว่า 50% บ่งว่าผู้ป่วยน่าจะมีการติดเชื้อของน้ำในช่องท้อง และหากสงสัยว่ามีมะเร็งหรือ pancreatic ascites ก็ควรส่งตรวจ cytology หรือ amylase ร่วมด้วย

ปัจจัยเสี่ยงที่มำให้เกิดโรคท้องมาน

การเกิดภาวะน้ำขังในช่องท้องนั้น สามารถสรุปปัจจัยการเกิดโรคได้ ดังนี้

  • การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ ทั้งชนิด B และ C
  • การดื่มสุราบ่อย จนเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง
  • มีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โระมะเร็ง และ โรคไต
  • การติดเชื้อที่ช่องท้อง เช่น ติดเชื้อวัณโรค เยื่อบุช่องท้องอักเสบ เป็นต้น

สาเหตุของการเกิดโรคท้องมาน

จากปัจจัยของการเกิดโรค เราจึงสามามารถสรุปสาเหตุของการเกิดโรคท้องมาน ได้ดังนี้

  • โรคตับ ร้อยละ75 ของผู้ป่วยที่มีอาการท้องมาน จะมีภาวะป่วยโรคตับแข็ง น้ำในช่องท้องมีผลมาจากความดันเลือดในตับสูงขึ้น ร้อยละ 50 ของผู้ป่วยโรคตับแข็ง มีภาวะโรคท้องมาน 10 ปี มีอาการท้องบวม เท้าบวม มีน้ำในช่องอก มีอัตราการเสียชีวิตสูง
  • โรคมะเร็งในช่องท้อง เช่น มะเร็งรังไข่ หรือ เชื้อมะเร็งที่กระจายเข้าสู่ช่องท้อง เป็นต้น ร้อยละ 15 ของผู้ป่วยโรคท้องมาน เป็นโรคมะเร็ง
  • มีอาการภาวะหัวใจล้มเหลว
  • เป็นผุ้ป่วยโรคไต
  • ขาดสารอาหาร มีภาวะขาดแอลบูมิน เป็น โปรตีนจากไข่ขาว
  • เกิดภาวะการอักเสบที่ช่องท้อง เช่น ติดเชื้อวัณโรค โรคภูมิแพ้
  • เกิดภาวะโรคตับอ่อนอักเสบ ส่วนใหญ่เกิดจากการดื่มสุรา หรือ การเกิดอุบัติเหตุกระทยที่ตับอ่อน
  • การอุดตันของหลอดเลือดใหญ่ที่ตับ

อาการโรคท้องมาน

สำหรับความรุนแรงของโรคท้องมาน แบ่งออกเป็น 3 ระดับ เรียกว่า Grading of ascites โดยรายละเอียดดังนี้

  • ระดับที่ 1 ( Grade 1) มีอาการของโรคท้องมานเพียงเล็กน้อย สามารถตรวจพบได้โดยการอัลตร้าซาวน์
  • ระดับที่ 2 ( Grade 2) มีอาการของโรคปานกลาง การตรวจร่างกายประจำปี สามารถพบได้
  • ระดับที่ 3 ( Grade 3) มีอาการหนัก มีภาวะท้องตึงแน่น

ผู้ป่วยโรคท้องมาน สามารถสังเกตุอาการของโรคได้ โดยมีลักษณะของโรค ดังนี้

  • ท้องโต แน่นท้อง อาจทำให้หนังท้องปริและมีน้ำซึมออกมาได้ ในบางรายพบว่ามีสารน้ำในเยื่อหุ้มปอดร่วมด้วย
  • มีอาการเหนื่อยหอบและหายใจติดขัด
  • น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • เบื่ออาหาร
  • อาการของป่วยจากตับ เช่น ดีซ่าน นมโต ฝ่ามือแดง เป็นต้น

การวินิจฉัยโรคท้องมาน

การตรวจวินิจฉัยดรคแพทยืจะทำการ ตรวจร่างกาย และ สอบถามประวัติการเกิดโรคตับ โรคไต โรคหัวใจ และ โรคมะเร็ง แพทย์จะทำการตรวจเลือดเพื่อดูการทำงานของตับ ดูดน้ำในช่องท้องออกมาตรวจ อัลตราซาวน์ช่วยในการเจาะดูดสารน้ำในช่องท้อง

การรักษาโรคท้องมาน

การรักษาโรคท้องมาน ต้องทราบสาเหตุของการเกิดโรค ก่อนและรักษาที่สาเหตุของโรค โดยแนวทางการรักษาโรคท้องมาน การรักษาเพื่อลดระดับน้ำในท้องทำให้ผู้ป่วยสบายขึ้น ช่วยรักษาสมดุลของเกลือ และช่วยในการปรับละดับน้ำในร่างกายและหลอดเลือดมีรายละเอียด ดังนี้

  • การรักษาอาการท้องมานขึ้นกับโรคที่เป็นสาเหตุ
  • ถ้าเกิดจากโรคมะเร็งแพร่กระจาย แพทย์จะพิจารณาให้การรักษาด้วยการผ่าตัดและเคมีบำบัด
  • ปรับเรื่องการกินอาหาร ลดอาหารที่มีโซเดียม และ อาหารที่มีรสเค็ม
  • รักษาโรคตับ ในผู้ป่วยที่มีสาเหตุจากโรคตับแข็ง ให้จำกัดปริมาณโซเดียมในร่างกาย
  • ให้ยาขับปัสสาวะ โดยขนาดของยาขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและการตอบสนอง แลเต้องให้ยาโดยหลีกเลี้ยงการปัสสาวะในเวลากลางคืน
  • เจาะช่องท้องเพื่อระบายน้ำ สามารถระบายน้ำได้ถึง 5 ลิตรต่อครั้ง
  • ผ่าตัดเพื่อทำทางระบายน้ำในช่องท้อง
  • รผ่าตัดเปลี่ยนตับ สำหรับผู้ป่วยโรคตับแข็งระยะรุนแรง หรือมีภาวะตับวาย
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
เหน็บชา เกิดจากหลายสาเหตุ อาการของโรคและการรักษาทำอย่าง... โรคเหน็บชา ภาษาอังกฤษ Beriberi เรียกอีกโรค คือ โรคขาดวิตามินบี1 แบ่งได้ 2 ลักษณะ โรคเหน็บชาในเด็ก และ โรคเหน็บชาในผู้ใหญ่ สาเหตุของโรค อาการของโรค การ...
โรคลมชัก โรคลมบ้าหมู อาการชักเกร็งควบคุมไม่ได้ เกิดจากส... โรคลมชัก ( Epilepsy ) คือ โรคระบบประสาทและสมอง ที่พบบ่อยโรคหนึ่ง เรียกอีกโรคหนึ่งว่า โรคลมบ้าหมู สาเหตุของการเกิดโรคลมชักมีอะไรบ้าง อะไรคือปัจจัยของกา...
ไขมันพอกตับ ภาวะไขมันเกาะตับ อันตรายที่ต้องควบคุม รักษา... โรคไขมันพอกตับ คือ ภาวะไขมันเกาะที่ตับสูง หรือ ทางการแพทย์ คือ ระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง หากท่านเป็น โรคเบาหวาน ไขมันในเส้นเลือดสูง มีโอกาสเสี่ยงใน...
โรคตาแห้ง ภาวะน้ำตาแห้ง เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร โรคทาง... โรคตาแห้ง วิธีรักษาโรคตาแห้ง เป็นตาแห้งต้องทำอย่างไร สาเหตุของตาแห้ง การรักษาตาแห้ง โรคคนวัยทอง อาการตาแห้งเป็นอย่างไร ผลข้างเคียงของยาลดความดัน ...

นิ่วในไต สามารถเกิดได้กับทุกคน การติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ โรคนิ่วในไต อาการของนิ่วในไต รักษาอย่างไร เกิดผลิกไปอุดตันทางเดินปัสสาวะ ทำให้ขับถ่ายไม่ได้

นิ่วในไต โรคไต โรคในช่องท้อง โรคไม่ติดต่อ

นิ่วในไต เป็น โรค ชนิดหนึ่ง โรคที่สามารถพบได้กับคนทุกเพศและทุกวัย ความเข้มข้นของแคลเซียม การติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ ความผิดปกติของร่างกาย จาก การเกิดนิ่วในไต คืออะไร อาการของนิ่วในไต เป็นอย่างไร รักษาอย่างไร

ไต ถือเป็น อวัยวะ ที่เป็นส่วนหนึ่งกับ ระบบทางเดินปัสสาวะ เป็น การขับของเสียออกทางปัสสาวะ การเกิดนิ่วในไต  เกิด การตกผลึกของของเสียที่ทางปัสสาวะ ซึ่งผลิกนี้ เกิดการอุดตันทางเดินปัสสาวะ ทำให้ ขับถ่ายไม่ได้ ซึ่งส่งผลเสียให้เกิดการ ปัสสาวะขัด มี การติดเชื้อที่ทางเดินปัสสาวะ สามารถ ทำให้ไตเสื่อม ได้ มาทำความรู้จักกับ โรคนิ่วในไต และ ระบบทางเดินปัสสาวะ กัน

สาเหตุของการเกิดนิ่วที่ไต

นิ่วที่ไต เกิดจากตก ผลึกของสิ่งแปลกปลอมในระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งรวมถึง ไต โดย ตะกอน เหล่านี้ ทำให้เกิดการติดขัดของระบบทางเดินปัสสาวะ นิ่ว เกิดขึ้นจาก การติดเชื้อแบคทีเรีย การมีกรดยูริคในเลือกสูง การดื่มน้ำไม่เพียงพอ
การกินอาหารที่มีโปรตีนสูง ที่ได้มาจากสัตว์ ตำแหน่งที่พบ นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะ และ ท่อปัสสาวะ

อาการของผู้ป่วยนิ่วในไต

อาการของโรคนิ่วในไต จะพบว่า ผู้ป่วยมี อาการปวดที่ท้องบริเวณบั้นเอว ปัสสาวะเป็นเลือดปน มี อาการปวดเวลาปัสสาวะ มีไข้ มี อาการคลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะขัด

การรักษาโรคนิ่วในไต

การรักษานิ่วที่ทางเดินปัสสาวะ สามารถรักษาด้วยการใช้ยารักษา การผ่าตัด การเจาะเพื่อดูดเอานิ่วออก หรือ การสลายนิ่ว

การป้องกันการเกิดนิ่วในไต

ข้อควรปฏิบัติการดูแลร่างกายให้ปราศจาค โรค และ ลดโอกาสเสี่ยงในการเกิดนิ่วในไต รายละเอียด ดังนี้

  1. ให้ ดื่มน้ำให้เพียงพอ ต่อความต้องการของร่างกายในปัจจุบัน ซึ่ง ร่างกายต้องการน้ำ ประมาณ วันละ 8 แก้วต่อวัน
  2. ควบคุมการบริโภคอาหาร อาหารในกลุ่มที่ไม่ควรกินมากเกินไป คือ ผักผลไม้ที่มีโพแทสเซียม และ ความเป็นกรด-ด่าง ไขมันจากพืช และ ไขมันจากปลา อาหารที่มีเนื้อสัตว์ ซึ่งเป็น อาหารที่มีกรดยูริกสูง เช่น สัตว์ปีก ตับ เครื่องใน หลีกเลี่ยงอาหาร ที่มี ออกซาเลตสูง เช่น งา ผักโขม และ ถั่วต่างๆ
  3. ออกกำลังกาย อย่างสม่ำเสมอ ผ่อนคลาย เพื่อลดความเครียด เนื่องจาก ความเครียด มี โอกาสเสี่ยงทำให้เกิดก้อนนิ่ว

อาการปัสสาวะขัด เกิดจากการอัดตันของทางเดินปัสสาวะ จากนิ่ว ซึ่ง สมุนไพรช่วยขับปัสสาวะ ช่วยให้ปัสสาวะขัดหายได้ เราจึงของแนะนำ สมุนไพรช่วยขับปัสสาวะ มีดังนี้

ตะไคร้ สมุนไพร สารพัดประโยชน์ ช่วยขับสารพิษในร่างกาย
ตะไคร้
สมุนไพรช่วยขับปัสสาวะ ฟักทอง สมุนไพร บำรุงสายตา
ฟักทอง
หอมหัวใหญ่ หอมใหญ่ สมุนไพร บำรุงหัวใจ
หอมหัวใหญ่
มะละกอ ผลไม้ สมุนไพร ประโยชน์ สรรพคุณ
มะละกอ
กระทือ สมุนไพรไทย ช่วยขับปัสสาวะ
กระทือ
ช่วยให้ผมดก บำรุงผม ทำยาสระผม อัญชัน
อัญชัน
แตงกวา เป็นยาเย็น ลดความดัน ถ่ายพยาธิ
แตงกวา
สมุนไพร ใช้ขับปัสสาวะ ดอกโสน
โสน
สรรพคุณของ สมุนไพร มะเฟือง
มะเฟือง
สมุนไพร เตย ช่วยขับปัสสาวะ บำรุงหัวใจ
เตย
ผักโขม สมุนไพร ช่วยขับปัสสาวะ
ผักโขม
กระเจี๊ยบ สมุนไพรไทย เป็นยาระบายอ่อนๆ
กระเจี๊ยบ
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
โรคฝีในตับ สาเหตุของการเกิดฝีที่ตับ คืออะไร รักษาอย่างไ... ภาวะฝีที่ตับ เป็นโรคอันตรายจากการเกิด ฝีที่ตับ ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อของตับ สามารถเกิดได้กับทุกคน สาเหตุของการเกิดโรค ปัจจัยเสี่ยง การรักษาฝีในตับ และ...
โรคหูด การติดเชื้อ HPV เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร... โรคหูด เป็นโรคติดต่อชนิดหนึ่ง โรคติดเชื้อจากเชื้อไวรัส  Human papillomaviruses (HPVs) อาการหูด จะเกิดที่ มือ เท้า คอ และอวัยวะเพศ หูดที่อวัยวะเพศนี้เป...
มะเร็งกระเพาะอาหาร เนื้อร้ายเกิดจากอะไร อาการและการรักษ... โรคมะเร็งกระเพาะอาหาร การเกิดเนื้อร้ายที่กระเพาะอาหาร สาเหตุของโรคจากการกิน เค็มจัด ของหมักดอง อาหารเจือปนดินประสิว มะเร็งกระเพาะอาหาร อาการและการรักษ...
โรคติดเชื้อแบคทีเรีย MRSA เกิดได้อย่างไร รักษาได้หรือไม... โรคติดเชื้อแบคทีเรีย MRSA(Methicillin resistant Staphylococcus aureus) เป็นโรคติดเชื้อ จากเชื้อแบคทีเรีย จากเชื้อโรค ชื่อ Staphylococcus aureus สามารถ...