โหระพา ( Sweet basil ) คือ พืชล้มลุก สมุนไพร ผักสวนครัว นิยมนำมาทำอาหาร ต้นโหระพาเป็นอย่างไร ประโยชน์ของโหระพา คุณค่าทางโภชนาการของโหระพา สรรพคุณของโหระพา เช่น ขับลม ช่วยเจริญอาหาร เป็นต้น ใบโหระพามีกลิ่นหอม โทษของโหระพามีอะไรบ้าง

โหระพา ต้นโหระพา ใบโหระพา สรรพคุณของโหระพา

โหระพา มีชื่อสามัญว่า Sweet basil ชื่อวิทยาศาสตร์ของโหระพา คือ Ocimum basilicum L. เป็นพืชตระกูลเดียวกันกับกะเพรา มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชียและแอฟริกา มีกลิ่นหอม นิยมนำมาประกอบอาหารและแต่งกลิ่นอาหาร

ลักษณะของต้นโหระพา

ต้นโหระพา พืชล้มลุก ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศเขตร้อน ทวีปเอเชียและทวีปอาฟริกา สามารถขยายพันธุ์ด้วยการปักชำ และ การเพาะเมล็ด ซึ่งรายละเอียดของต้นโพระพา มีรายละเอียด ดังนี้

  • รากและลำต้นของโหระพา รากมีรากแก้วและรากฝอย ลำต้นของโหระพามีความสูงประมาณ 60 เซ็นติเมตร ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม เนื้อไม้อ่อน สีม่วงแดง
  • ใบโหระพา มีใบลักษณะใบเดี่ยว ออกตามข้อกิ่ง ใบรูปไข่ปลายแหลม ผิวใบเรียบ สีเขียวเข้ม
  • ดอกของโหระพา ดอกจะออกเป็นช่อ ออกที่ปลายยอดของต้น ดอกออกเรียงเป็นชั้นๆ ดอกมีสีขาวอมแดงม่วง
  • เมล็ดของโหระพา เป็นเม็ดเล็กสีน้ำตาลเข้ม เมล็ดโหระพามีเมือกหุ้มเมล็ด หากนำมาแช่น้ำจะมีเมือกพองตัวคล้ายเมล็ดแมงลัก

ประโยชน์ของโหระพา

โหระพา คือ ต้นไม้ประเภทพืชล้มลุก ที่มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว การใช้ประโยชน์ของโหระพา ส่วนใหญ่จะเป็นการนำมารับประทานเป็นอาหาร ซึ่งสรรพคุณของโหระพา มีมากมายช่วยบำรุงร่างกาย รักษาโรคได้ นอกจากนั้นใบโหรพพาสามารถนำมาสักัดเอาน้ำมัน ซึ่งนำไปใช้ประโยชน์ทางอุตสาหกรรมและความงามหลายอย่าง โดยรายละเอียด มีดังนี้

  • นำใบมากินเป็นอาหาร นิยมใส่ในอาหารให้มีกลิ่นหอม
  • นำใบโหระพามาสกัดทำน้ำมันหอมระเหย ให้กลิ่นหอม สามารถนามาเป็นสารตั้งต้นในการทำ อาหารในอุตสาหกรรมสำหรับแต่งกลิ่น
  • น้ำมันหอมระเหยจากโหระพา เป็นส่วนผสมของเครื่องสำอาง เช่น น้ำหอม สบู่ เป็นต้น

คุณค่าทางโภชนากการของต้นโหระพา

สำหรับการศึกษาคุณค่างทางอาหารของโหระพา นั้น นักโภชนาการได้ศึกษาคุณค่าทางโภชนาการของใบโหระพา ขนาด 100 กรัม พบว่าให้พลังงาน 251 กิโลแคลอรี่ มีสารอาหารสำคัญประกอบด้วย โปรตีน 14.4 กรัม ไขมัน 4 กรัม คาร์โบไฮเดรต 61 กรัม แคลเซียม 2,113 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 46 มิลลิกรัม ธาตุเหล็ก 42 มิลลิกรัม แมงกานีส 42.2 มิลลิกรัม ฟอสฟอรัส 490 มิลลิกรัม โพแทสเซียม 3,433 มิลลิกรัม โซเดียม 34 มิลลิกรัม สังกะสี 6 มิลลิกรัม วิตามินซี 22 มิลลิกรัม วิตามินบี1 0.1 มิลลิกรัม วิตามินบี2 0.2 มิลลิกรัม วิตามินเอ 9375 IU เบต้าแคโรทีน 452.2 ไมโครกรัม และ กากใยอาหาร 17.8 กรัม

นอกจากนั้นได้ศึกษาสารสำคัญจากใบโหระพา พบว่ามีสารสำคัญมากมาก แต่พบ Methyl chavicol มากถึงร้อยละ 90 และส่วนที่เหลือประกอบด้วย Pinene β-Pinene β-Bourbonene β-Elemene β-Cubebene β-Caryophyllene β-Copaene β-Acoradiene
Camphor Ocimene Eucalyptol Linalool Benzaldehyde Sabinene  Myrcene Cis-Hex-3-Enyl Acetate p-Cymene Limonene Eucalyptol  cis-Beta-Ocimene cis-Linalool Oxide trans-Linalool Oxide trans-Myroxide Neo-Allo-Ocimene Menth-2-en-1-ol Pinocarvone Terpinen-4-ol Endo Fenchyl Acetate Nerol Neral Geraniol Geranial Carvacrol
Bicycloelemene Exo-2-Hydroxycineole Acetate Cubebene Geranyl Acetate Methyl Eugenol Trans-Alpha-ergamotene
Cadina-3,5-Diene Epsilon-Muurolene Germacrene Bicylogermacrene

สรรพคุณต้นโหระพา

สำหรับการใช้ประโยชน์ของโหระพา ด้านการบำรุงร่างกาย และ การรักษาโรค นั้น มีการใช้ประโยชน์จาก ใบ ลำต้น เมล็ด และ น้ำมันหอมระเหย โดยรายละเอีนด ดังนี้

  • ใบและลำต้นของโหระพา มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว สรรพคุณแก้เจ็บคอ ขับเสมหะ แก้ปวดฟัน ขับลม ขับเหงื่อ แก้ท้องอืด ช่วยย่อยอาหาร ช่วยเจริญอาหาร แก้หวัด ช่วยลดอาการอักเสบของแผล รักษาแผล ช่วยห้ามเลือด ช่วยให้ลดอาการปวด
  • เมล็ดของโหระพา สรรพคุณช่วยขับถ่าย ช่วยควบคุมน้ำหนัก รักษาแผลในกระเพาะอาหาร ลดการบีบตัวของลำไส้
  • น้ำมันหอมระเหยจากใบโหระพา สรรพคุณแก้ปวดเมื่อย ช่วยทำให้ผ่อนคลาย ลดอาการเหนื่อยล้า แก้อาการกระตุก แก้จมูกอักเสบ ลดอาการปวดจากแมลงกัดต่อย

โทษของโหระพา

สำหรับโหระพามีกลิ่นหอม ซึ่งสามารถสกัดน้ำมันหอมระเหยจากใบโหระพาได้ แต่น้ำมันหอมระเหยไม่ควรใช้กับสตรีมีครรภ์ เนื่องจากอาจทำให้เกิดอาการแพ้ได้

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
เห็ดหอม สมุนไพร ยาอายุวัฒนะ ประโยชน์ของเห็ดหอม... เห็ดหอม ( Shitake Mushroom ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของเห็ดหอม คือ Lentinus edodes ( Berk.) Sing สมุนไพร นิยมรับประทานเป็นอาหาร พบได้ในแถบประเทศจีน ญี่ปุ่น เก...
โหราเดือยไก่ สมุนไพร ประโยชน์และสรพคุณของโหราเดือยไก่... โหราเดือยไก่ ( Prepared Common Monkshood Daughter Root ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของโหราเดือยไก่ คือ Aconitum carmichaelii Debeaux สมุนไพร มีพิษ ประโยชน์ของโหร...

จำปูน พืชสมุนไพร ดอกมีกลิ่นหอม เหมือน กระดังงา ชื่อวิทยาศาสตรของจำปูน คือ Anaxagorea javanica พืชประจำจังหวัดพังงา ประโยชน์และสรรพคุณของจำปูนมีอะไรบ้าง ดอกจำปูนมีกลิ่นหอม นำมาทำเครื่องหอม บำรุงความงาม

จำปูน ต้นจำปูน ดอกจำปูน สมุนไพร

จำปูน มีชื่อสามัญว่า Jum-poon ชื่อวิทยาศาสตร์ของจำปูน คือ  Anaxagorea siamensis พืชตระกูลเดียวกับกระดังงา ชื่อเรียกอื่นๆของจำปุน คือ บุหงาปมปุน ถิ่นกำเนิดของจำปูนอยู่ในแถบประเทศ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และ ฟิลิปปินส์ เจริญเติบโตได้ดีตามป่าดิบชื้น สำหรับประเทศไทยพบต้นจำปูน ตามภาคใต้และภาคตะวันออก

การปลูกต้นจำปูน 

ต้นจำปูน เจริญเติบโตช้าในช่วงแรก ซึ่งต้นกล้าในปีแรก สูงเพียง 10 เซนติเมตรเท่านั้น สามารถขึ้นได้ในดินทุกชนิด แต่ควรปลูกในดินร่วนที่ระบายน้ำดี ชอบความชื้นสูง ไม่ควรให้โดนแดดมากเกินไป ดอกจำปูนได้รับความนิยมมาก

ลักษณะของต้นจำปูน

ต้นจำปูน เป็นพืชขนาดเล็ก ดอกจำปูนแข็งสีขาวนวล กลิ่นหอมแรง การขยายพันธุ์ใช้การตอนกิ่งและการเพาะเมล็ด ลักษณะของต้นจำปูน มีลักษณะ ดังนี้

  • ลำต้นของจำปูน ขนาดเล็ก แตกกิ่งก้านสาขาทรงพุ่ม ความสูงประมาณ 200 เซ็นติเมตร ลำต้นตั้งตรง เปลือกลำต้นเรียบ สีเทาอมน้ำตาล
  • ใบของจำปูน รูปรี ใบออกเรียงสลับกัน โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ มีสีเขียวเข้ม ลักษณะมัน
  • ดอกของจำปูน เป็นดอกเดี่ยวๆ กลีบดอกรูปไข่ หนาและแข็ง กลีบด้านนอกมีสีเขียว กลีบด้านในมีสีขาว ดอกที่บานเต็มที่มีกลิ่นหอมแรง โดยเฉพาะตอนเช้าและตอนเย็นๆ  ดอกจำปูนออกได้ตลอดทั้งปี
  • ผลของจำปูน ลักษณะกลม โคนผลเรียว ปลายผลเป็นปุ่มกลมกว้าง ภายในผลมีเมล็ดสีดำขนาดเล็ก คล้ายรูปหยดน้ำ

ประโยชน์ของจำปูน

ต้นจำปูนนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ นิยมปลูกในกระถาง กลิ่นหอมชื่นใจ ยอดอ่อนของต้นจำปูนสามารถนำมาทำอาหารรับประทานได้

สรรพคุณของจำปูน

สำหรับจำปูนนิยมนำดอกมาใช้ประโยชน์ สรรพคุณของต้นจำปู แยกตามส่วนต่างๆ มีดังนี้

  • ดอกจำปูน มีน้ำมันหอมระเหยให้มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบประสาท นำมาทำเครื่องหอม แก้อาการเวียนหัว ทำให้เพิ่มอารมณ์และความรู้สึกทางเพศ
  • เปลือกต้นจำปูน ใช้แก้บิด แก้ไข้พิษ
  • ใบจำปูน ใช้ขับไส้เดือนในท้อง
  • ผลของจำปูน ใช้ขับเลือด
  • เมล็ดของจำปูน ใช้ลดไข้
  • กระพี้ของจำปูน ใช้ฟอกโลหิต
  • แก่นของจำปูน ใช้แก้โรคกลาก
  • รากของจำปูน ใช้ขับเลือด

โทษของจำปูน

สำหรับรากของจำปูน และ ผลของจำปูน มีฤทธิ์ในการขับเลือด สำหรับสตรีมีครรภ์และคนเป็นโรคโลหิตจางควรระมัดระวังในการใช้ประโยชน์จากรากและผลของจำปูน

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
ตะไคร้ สมุนไพรไทย สารพัดประโยชน์ สรรพคุณของตะไคร้... ตะไคร้ ( Lemongrass ) ชื่อวิทยาศาสตร์ของตะไคร้ คือ Cymbopogon citratus (DC.) Stapf สมุนไพร นิยมนำมาประกอบอาหาร สรรพคุณของคะไคร้ ยาบำรุงธาตุ ช่วยในการเ...
เสาวรส ผลไม้ สมุนไพร ประโยชน์และสรรพคุณของเสาวรส... เสาวรส ( Passionfruit ) กระทกรกฝรั่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ของเสาวรส คือ Passiflora edulis พืชล้มลุก ผลไม้ สมุนไพร ประโยชน์มากมาย สรรพคุณของเสาวรส ช่วยสมานแผ...